RAM Trung Quốc của CXMT hiện thậm chí còn có giá cao hơn sản phẩm tương đương của Samsung ở một số phân khúc máy chủ. Điều này phản ánh sự thay đổi lớn của thị trường chip nhớ dưới tác động từ làn sóng đầu tư AI trên toàn cầu.
Trong nhiều năm, ngành bán dẫn kỳ vọng các nhà sản xuất RAM Trung Quốc như CXMT (ChangXin Memory Technologies) và YMTC sẽ trở thành đối trọng của Samsung, SK Hynix hay Micron bằng chiến lược giá thấp. Với sự hậu thuẫn từ chính phủ cùng chi phí sản xuất được cho là cạnh tranh hơn, nhiều chuyên gia tin rằng các doanh nghiệp này sẽ kéo giá chip nhớ toàn cầu đi xuống.
Tuy nhiên, thực tế đang diễn ra theo hướng hoàn toàn ngược lại.
RAM Trung Quốc còn đắt hơn Samsung
Nguồn tin cho biết CXMT đang chào bán module DDR5 RDIMM 64 GB dành cho máy chủ với mức giá cao hơn khoảng 1.240 USD/module, vượt giá bán của Samsung đối với sản phẩm cùng phân khúc.
Đây không phải RAM dành cho máy tính cá nhân mà là bộ nhớ RDIMM phục vụ các trung tâm dữ liệu AI, nơi nhu cầu đang tăng mạnh chưa từng có.
Diễn biến này gây bất ngờ bởi RAM Trung Quốc vốn được kỳ vọng sẽ phá vỡ thế thống trị của Samsung, SK Hynix và Micron bằng mức giá thấp hơn. Thay vào đó, các nhà sản xuất Trung Quốc hiện lại tận dụng tình trạng thiếu nguồn cung để nâng giá bán.
Ngay cả Huawei cũng khó mua RAM
Sự thay đổi vị thế của CXMT được thể hiện rõ qua mối quan hệ với Huawei. Reuters cho biết CXMT đã nhiều lần tăng giá bán chip nhớ cho Huawei trong thời gian qua. Khi Huawei đề nghị giảm giá, nhà sản xuất chip nhớ này được cho là đã từ chối.
Đáng chú ý hơn, vào tháng 6, một nhóm kỹ sư của SiCarrier – đơn vị có quan hệ chiến lược với Huawei – đang làm việc tại trung tâm nghiên cứu của CXMT ở Hợp Phì bất ngờ được yêu cầu rời khỏi khu vực R&D và đến nay vẫn chưa được phép quay trở lại.
Dù nguyên nhân chưa được công bố, sự việc cho thấy vị thế của RAM Trung Quốc đã thay đổi đáng kể. Một doanh nghiệp từng phụ thuộc nhiều vào khách hàng nay có thể chủ động lựa chọn đối tác và điều kiện hợp tác.
AI khiến giá chip nhớ tăng trên toàn cầu
Nguyên nhân lớn nhất không đến từ công nghệ mà đến từ cơn sốt AI. Việc các hãng công nghệ liên tục xây dựng trung tâm dữ liệu AI khiến nhu cầu DRAM máy chủ tăng mạnh. Trong khi đó, nguồn cung chip nhớ vẫn chưa theo kịp do các nhà sản xuất ưu tiên những dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao.
Thị trường vốn từng cạnh tranh khốc liệt về giá nay chuyển sang giai đoạn người mua phải tìm cách đảm bảo nguồn cung. Nhờ đó, CXMT được cho là đã ghi nhận doanh thu khoảng 7,5 tỷ USD trong quý I, tăng tới 719% so với cùng kỳ năm trước và nhanh chóng xóa bỏ nhiều năm thua lỗ.
Thay vì cạnh tranh bằng giá, RAM Trung Quốc hiện được bán thông qua các hợp đồng cung ứng dài hạn trị giá hàng tỷ USD. CXMT vừa ký hợp đồng cung cấp chip nhớ trị giá hơn 7 tỷ USD với ByteDance trong thời hạn 5 năm. Trước đó, công ty cũng đạt thỏa thuận khoảng 3 tỷ USD với Tencent. Nhiều đơn hàng từ các nhà sản xuất PC Trung Quốc hiện đã kéo dài đến tận năm 2027.
Giá chip nhớ tăng liên tục khiến nhiều doanh nghiệp điện tử trong nước phải kiến nghị lên Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc do chi phí sản xuất thiết bị ngày càng cao.
Tham vọng lớn nhưng vẫn còn điểm yếu
Dù hưởng lợi lớn từ AI, RAM Trung Quốc vẫn còn khoảng cách đáng kể với các đối thủ quốc tế ở những công nghệ tiên tiến nhất.
CXMT vẫn chưa thể tiếp cận máy quang khắc EUV của ASML và còn tụt hậu trong lĩnh vực HBM (High Bandwidth Memory) – dòng bộ nhớ băng thông cao đang được sử dụng trên các GPU AI của Nvidia, AMD hay AMD Instinct.
Trong khi Samsung và SK Hynix đã thương mại hóa nhiều thế hệ HBM mới, CXMT vẫn chậm hơn khoảng hai thế hệ.
Tuy nhiên, tham vọng của các doanh nghiệp RAM Trung Quốc vẫn rất lớn. CXMT đang xây thêm hai nhà máy mới tại Thượng Hải và Hợp Phì với mục tiêu nâng công suất lên hơn 600.000 wafer mỗi tháng, đồng thời đặt mục tiêu vượt Micron về năng lực sản xuất vào năm 2030.
Trong khi đó, YMTC cũng chuẩn bị IPO với mục tiêu định giá lên tới 1.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng 148 tỷ USD).
Cục diện thị trường chip nhớ đang thay đổi
Câu chuyện của RAM Trung Quốc không còn là cuộc cạnh tranh bằng giá như nhiều người từng kỳ vọng.
Làn sóng AI đã làm thay đổi hoàn toàn cán cân cung – cầu, biến những nhà sản xuất từng phải dựa vào trợ cấp để tồn tại trở thành các doanh nghiệp có quyền quyết định giá bán và lựa chọn khách hàng.
Điều đó cũng đồng nghĩa người dùng và các nhà sản xuất thiết bị điện tử khó có thể kỳ vọng RAM Trung Quốc sẽ kéo giá bộ nhớ đi xuống trong ngắn hạn. Thay vào đó, nếu nhu cầu AI tiếp tục tăng mạnh, thị trường DRAM toàn cầu nhiều khả năng vẫn sẽ duy trì mặt bằng giá cao trong những năm tới.
