Windows 11 có thể phản hồi nhanh hơn 20%, máy tính 8 GB RAM được hưởng lợi

Microsoft đang tối ưu cơ chế quản lý bộ nhớ và các thành phần chạy nền của Windows 11, giúp một số thao tác quen thuộc phản hồi nhanh hơn. Đáng chú ý, những máy tính chỉ có 8 GB RAM có thể hưởng lợi nhờ giảm dữ liệu phải chuyển sang bộ nhớ ảo và hạn chế tài nguyên dành cho các tính năng không thường xuyên sử dụng.

Theo thông tin do Microsoft công bố, một số tác vụ có thể phản hồi nhanh hơn tới 20% sau loạt tối ưu mới. Các cải tiến đã bắt đầu được triển khai sau thời gian thử nghiệm với cộng đồng Windows Insider, trong khi một số tính năng vẫn được phát hành theo từng giai đoạn và chưa xuất hiện đồng thời trên mọi máy tính. Thay vì bổ sung một chế độ tăng tốc riêng, Microsoft tập trung xử lý những độ trễ nhỏ xuất hiện trong quá trình sử dụng Windows 11, từ mở menu Start, tìm kiếm tệp đến truy cập File Explorer và thao tác nhấp chuột phải.

Điểm đáng chú ý là Microsoft không chỉ tối ưu giao diện mà còn điều chỉnh cách hệ điều hành sử dụng bộ nhớ và tài nguyên chạy nền. Đây là những thay đổi có thể tạo ra khác biệt rõ hơn trên các máy tính cấu hình phổ thông, đặc biệt là thiết bị chạy Windows 11 chỉ có 8 GB RAM.

Giữ dữ liệu trong RAM lâu hơn, giảm độ trễ khi chuyển ứng dụng

Một phần quan trọng trong đợt tối ưu nằm ở cơ chế quản lý bộ nhớ. Microsoft cho biết Windows 11 có thể giữ thêm tối đa 2 GB dữ liệu đang được sử dụng trong RAM, thay vì chuyển chúng sang bộ nhớ ảo trên SSD hoặc ổ cứng trong những tình huống phù hợp.

Con số này không có nghĩa hệ điều hành đột nhiên giảm mức tiêu thụ RAM đi 2 GB. Thay đổi chủ yếu liên quan đến cách Windows ưu tiên giữ dữ liệu trong bộ nhớ vật lý, giúp các tác vụ đang hoạt động có thể được truy cập nhanh hơn mà không phải đọc lại dữ liệu từ thiết bị lưu trữ.

Khi RAM gần đầy, Windows 11 có thể chuyển một phần dữ liệu ít được ưu tiên sang tệp hoán đổi trên ổ lưu trữ. Dù SSD hiện đại có tốc độ cao, độ trễ truy cập vẫn lớn hơn đáng kể so với RAM. Nếu quá trình này diễn ra thường xuyên, máy tính có thể xuất hiện hiện tượng khựng khi chuyển đổi ứng dụng, mở lại tab trình duyệt hoặc quay lại một chương trình đang chạy nền.

Với máy tính Windows 11 có 8 GB RAM, tình trạng trên dễ xảy ra hơn khi người dùng mở đồng thời trình duyệt với nhiều tab, phần mềm văn phòng, ứng dụng nhắn tin và các công cụ làm việc khác. Vì vậy, việc giữ dữ liệu cần thiết trong RAM lâu hơn có thể giúp hệ thống phản hồi ổn định hơn trong một số tình huống.

Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào dung lượng bộ nhớ đang sử dụng, loại ứng dụng và cách Windows phân bổ tài nguyên. Nếu máy thường xuyên thiếu RAM nghiêm trọng, các tối ưu phần mềm vẫn không thể thay thế hoàn toàn việc nâng cấp bộ nhớ vật lý.

Widgets không còn tự nạp trên máy có 8 GB RAM trở xuống

Microsoft cũng điều chỉnh cách khởi chạy một số thành phần chạy nền nhằm hạn chế việc sử dụng tài nguyên khi người dùng chưa có nhu cầu.

Theo thông tin được công bố, trên máy tính có 8 GB RAM hoặc ít hơn, Widgets trên Windows 11 sẽ không còn được nạp sẵn ngay khi khởi động Windows mà chỉ bắt đầu hoạt động khi người dùng mở tính năng này. Thay đổi được cho là có thể giải phóng hơn 200 MB RAM trong những trường hợp phù hợp.

Nếu xét riêng lẻ, vài trăm MB RAM không phải con số quá lớn. Tuy nhiên, trên hệ thống chỉ có 8 GB bộ nhớ, mỗi phần tài nguyên được tiết kiệm đều có thể tạo thêm không gian cho các ứng dụng đang hoạt động.

Khi kết hợp với cơ chế quản lý bộ nhớ mới, việc giảm các thành phần không cần thiết chạy nền có thể giúp Windows 11 duy trì trạng thái phản hồi tốt hơn, đặc biệt trong những tác vụ thường ngày.

Dù vậy, mức cải thiện sẽ khác nhau giữa từng máy. Một thiết bị chỉ chạy trình duyệt và phần mềm văn phòng có thể nhận thấy thay đổi khác với máy thường xuyên mở ứng dụng đồ họa, chỉnh sửa video hoặc chạy máy ảo.

Không phải mọi ứng dụng đều nhanh hơn 20%

Microsoft cho biết kết quả đánh giá được thực hiện bằng cách so sánh Windows 11 build 26300.9550 với build 26200.7628. Các bài kiểm tra tập trung vào thời gian phản hồi của những thành phần và ứng dụng như Search, Start, Settings, Snipping Tool, File Explorer và Microsoft 365, cùng một số thao tác giao diện khác.

Do đó, mức tăng tốc tối đa 20% không có nghĩa mọi máy tính đều nhanh hơn tương ứng. Đây là kết quả được ghi nhận ở một số tác vụ cụ thể trong điều kiện thử nghiệm Windows 11 của Microsoft, không phải mức cải thiện đồng đều cho toàn bộ hệ thống.

Đặc biệt, các tối ưu này không đồng nghĩa CPU mạnh hơn, GPU xử lý nhanh hơn hay tốc độ chơi game và xuất video đều tăng 20%. Hiệu năng của những công việc đó còn phụ thuộc vào phần cứng, trình điều khiển, ứng dụng và nhiều yếu tố khác.

Microsoft cũng cho biết một số ứng dụng và tính năng khác trên Windows 11 cũng được cải thiện. Ứng dụng Photos có thể khởi động nhanh hơn tới 20%, Windows Hello được tối ưu thời gian xác thực khuôn mặt và vân tay, trong khi quá trình ghép nối AirPods có thể được rút ngắn tối đa 15 giây theo các kết quả được công bố.

Windows Search cũng đang được cải tiến để người dùng thực hiện một số thao tác trực tiếp từ kết quả tìm kiếm. Chẳng hạn, khi tìm các thiết lập như Dark Mode hoặc Night Light, người dùng có thể truy cập nhanh hơn thay vì phải mở Settings và tìm thủ công từng mục.

Windows 11 còn được bổ sung nhiều thay đổi khác

Ngoài hiệu năng, Microsoft đang điều chỉnh Windows Update nhằm phối hợp quá trình cài đặt tốt hơn và giảm những lần khởi động lại không cần thiết. Hãng cũng khôi phục khả năng đặt thanh tác vụ ở cạnh trên hoặc hai bên màn hình, đồng thời điều chỉnh Widgets để hạn chế nội dung gây mất tập trung.

Những thay đổi này cho thấy Microsoft đang giải quyết cả trải nghiệm sử dụng hằng ngày lẫn cách hệ điều hành phân bổ tài nguyên. Thay vì chỉ bổ sung tính năng mới, việc giảm độ trễ và hạn chế hoạt động nền có thể giúp Windows 11 vận hành dễ chịu hơn trên nhiều cấu hình.

Tuy nhiên, người dùng không nên kỳ vọng bản cập nhật Windows 11 sẽ biến một máy tính cấu hình thấp thành thiết bị mạnh hơn đáng kể. Với những tác vụ đòi hỏi nhiều bộ nhớ như chỉnh sửa video độ phân giải cao, xử lý dữ liệu lớn hoặc chạy nhiều ứng dụng chuyên nghiệp cùng lúc, dung lượng RAM vật lý vẫn là yếu tố quan trọng.

Đối với máy tính chỉ có 8 GB RAM, các tối ưu mới có thể giúp giảm hiện tượng khựng trong một số tình huống và cải thiện độ phản hồi của giao diện. Nhưng nếu thường xuyên gặp tình trạng đầy RAM, nâng cấp lên 16 GB hoặc cao hơn khi phần cứng hỗ trợ vẫn là giải pháp đáng cân nhắc.

Nhìn chung, giá trị của đợt cập nhật nằm ở việc cải thiện những thao tác người dùng thực hiện mỗi ngày, thay vì tạo ra mức tăng hiệu năng đồng đều cho mọi ứng dụng. Nếu các thay đổi được triển khai ổn định trên diện rộng, chúng có thể giúp Windows 11 dễ sử dụng hơn trên nhóm máy tính phổ thông vốn hạn chế về bộ nhớ.