Khủng hoảng RAM toàn cầu đang bước sang giai đoạn nghiêm trọng nhất khi các nhà sản xuất chip nhớ lớn đồng loạt bán sạch công suất sản xuất đến hết năm 2027, báo hiệu một đợt tăng giá mới cho PC, laptop, smartphone và nhiều thiết bị công nghệ.
Thị trường RAM và chip nhớ đang đứng trước một cột mốc chưa từng có. Theo nguồn tin từ chuỗi cung ứng được DigiTimes dẫn lại, toàn bộ công suất sản xuất DRAM và HBM của ba nhà sản xuất lớn nhất thế giới đã được các khách hàng đặt mua kín đến hết năm 2027. Điều này đồng nghĩa nguồn cung RAM trong hai năm tới sẽ tiếp tục vô cùng căng thẳng, đặc biệt khi nhu cầu từ lĩnh vực AI vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.
Khủng hoảng RAM bước vào giai đoạn nghiêm trọng nhất
Thông tin từ chuỗi cung ứng cho biết Samsung Electronics, Micron và SanDisk đều đã thông báo không còn công suất NAND để nhận thêm đơn hàng mới. Trong khi đó, Kioxia và SK Hynix cũng đang hoàn tất những hợp đồng cuối cùng trước khi chính thức “khóa sổ” toàn bộ sản lượng.
Đáng chú ý, ngay cả những khách hàng đã ký hợp đồng dài hạn cũng phải thanh toán tiền đặt cọc trước để đảm bảo nguồn cung. Điều này cho thấy tình trạng khan hiếm bộ nhớ đang diễn ra trên quy mô chưa từng có.
Một số nguồn tin thân cận với AppleInsider nhận định năm 2027 nhiều khả năng sẽ là thời điểm khủng hoảng RAM đạt đỉnh. Thậm chí, nhiều doanh nghiệp trong ngành đang hạn chế công khai thông tin nhằm tránh tạo ra làn sóng gom hàng và đầu cơ trên thị trường.
AI đang “nuốt trọn” nguồn cung RAM toàn cầu
Điểm khác biệt của cuộc khủng hoảng lần này là nguyên nhân không đến từ đại dịch hay đứt gãy chuỗi cung ứng như những năm trước, mà xuất phát từ làn sóng đầu tư AI trên quy mô toàn cầu.
Các tập đoàn công nghệ như Microsoft, Google, Amazon, Meta hay OpenAI đang liên tục mở rộng trung tâm dữ liệu để phục vụ các mô hình AI thế hệ mới. Những hệ thống này tiêu thụ lượng DRAM, HBM và NAND Flash khổng lồ, vượt xa nhu cầu của thị trường PC truyền thống. Những doanh nghiệp này sẵn sàng chấp nhận mức giá cao hơn rất nhiều để đảm bảo nguồn cung, khiến các nhà sản xuất ưu tiên gần như toàn bộ sản lượng cho nhóm khách hàng có lợi nhuận cao nhất.
Trong khi đó, việc xây dựng thêm nhà máy sản xuất RAM không thể diễn ra trong thời gian ngắn. Một dây chuyền sản xuất chip nhớ mới cần hàng tỷ USD đầu tư cùng nhiều năm xây dựng và kiểm định trước khi đi vào hoạt động. Chính vì vậy, năng lực sản xuất gần như không thể tăng đủ nhanh để đáp ứng tốc độ bùng nổ của AI.
Doanh nghiệp phải đặt cọc từ rất sớm
Theo nhiều nguồn tin trong ngành, ngay cả những khách hàng đã ký hợp đồng dài hạn cũng phải chấp nhận thanh toán tiền đặt cọc trước để giữ suất sản xuất.
Không ít doanh nghiệp lớn được cho là phải thương lượng trực tiếp với các hãng sản xuất chip nhớ nhằm xin thêm hạn mức cung ứng trong năm 2026 và 2027. Điều này phản ánh mức độ khan hiếm chưa từng thấy của thị trường RAM.
Một số chuyên gia nhận định các hãng sản xuất hiện cũng hạn chế công bố chi tiết tình hình đơn hàng nhằm tránh tạo ra làn sóng đầu cơ và thu gom linh kiện, điều từng xảy ra trong nhiều cuộc khủng hoảng bán dẫn trước đây.
PC, laptop và smartphone sẽ chịu tác động mạnh
Việc ưu tiên chip nhớ cho trung tâm dữ liệu AI khiến lượng RAM dành cho PC, laptop và smartphone bị thu hẹp đáng kể.
Đây là lý do trong thời gian gần đây thị trường liên tục ghi nhận hàng loạt biến động như giá RAM DDR4, DDR5 tăng mạnh, card đồ họa đắt hơn do chi phí VRAM leo thang, nhiều mẫu laptop quay trở lại cấu hình 8GB RAM và thậm chí xuất hiện cả card đồ họa chỉ còn 4GB VRAM để cắt giảm chi phí sản xuất.
Người dùng PC có thể phải đối mặt với chi phí nâng cấp ngày càng cao, trong khi các hãng sản xuất laptop cũng sẽ gặp khó khăn trong việc duy trì cấu hình 16GB RAM ở phân khúc phổ thông. Không ít mẫu máy mới đã bắt đầu quay trở lại cấu hình 8GB nhằm giảm áp lực chi phí.
Ở thị trường smartphone, việc thiếu nguồn cung DRAM và NAND Flash cũng sẽ khiến giá thành sản xuất tăng lên, đặc biệt với các mẫu flagship sử dụng dung lượng RAM và bộ nhớ trong lớn.
Giá thiết bị công nghệ khó sớm hạ nhiệt
Theo nhận định từ DigiTimes, cuộc khủng hoảng RAM nhiều khả năng sẽ kéo dài xuyên suốt năm 2027 trước khi thị trường có thể dần cân bằng trở lại.
Điều đó đồng nghĩa người dùng có thể tiếp tục chứng kiến giá laptop, PC, smartphone, SSD và card đồ họa tăng trong thời gian tới khi chi phí bộ nhớ ngày càng cao. Đối với những người đang có kế hoạch nâng cấp máy tính hoặc mua thiết bị mới, việc chờ giá giảm trong ngắn hạn có thể sẽ không còn là lựa chọn tối ưu.
Khi AI tiếp tục trở thành lĩnh vực được ưu tiên hàng đầu, chip nhớ đang dần trở thành một trong những linh kiện có giá trị chiến lược nhất của ngành bán dẫn. Và nếu nguồn cung không được mở rộng đủ nhanh, RAM sẽ tiếp tục là yếu tố quyết định giá bán của phần lớn thiết bị công nghệ trong vài năm tới.
