Từ ngày 15/6, người dùng điện thoại di động tại Việt Nam khi thay đổi thiết bị sử dụng SIM có thể bị nhà mạng tạm khóa chiều gọi đi nếu chưa hoàn tất xác thực sinh trắc học khuôn mặt theo quy định mới của Bộ Khoa học và Công nghệ.
Quy định này được nêu trong Điều 8 của Thông tư 08/2026/TT-BKHCN về xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất. Mặc dù Thông tư có hiệu lực từ ngày 15/4, riêng nội dung liên quan đến xác thực khi thay đổi thiết bị đầu cuối chính thức được áp dụng từ ngày 15/6.
Đổi điện thoại mới sẽ được yêu cầu xác thực khuôn mặt
Theo quy định, khi hệ thống của nhà mạng phát hiện thuê bao đang hoạt động trên một thiết bị điện thoại khác với thiết bị đã được đăng ký hoặc xác thực trước đó, doanh nghiệp viễn thông phải tiến hành kiểm tra và thực hiện các biện pháp xác minh thông tin.
Trong thời gian tối đa hai giờ kể từ khi phát hiện thay đổi thiết bị điện thoại, nhà mạng sẽ tạm dừng các dịch vụ chiều đi của thuê bao như gọi điện hoặc gửi tin nhắn. Tuy nhiên, người dùng vẫn có thể nhận cuộc gọi, nhận tin nhắn và truy cập Internet bình thường.
Song song với việc hạn chế chiều gọi đi, nhà mạng sẽ gửi thông báo yêu cầu chủ thuê bao thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt. Các hình thức thông báo có thể bao gồm tin nhắn SMS, tin nhắn Flash hiển thị trực tiếp trên màn hình hoặc thông báo thông qua ứng dụng quản lý thuê bao.
Xác thực qua ứng dụng hoặc tại cửa hàng
Người dùng có thể hoàn tất xác thực sim điện thoại bằng hai hình thức khác nhau.
Phương án đầu tiên là thực hiện trực tuyến thông qua các ứng dụng của nhà mạng như My Viettel, My VNPT, My MobiFone hoặc các nền tảng điện tử tương đương. Hệ thống sẽ đối chiếu dữ liệu khuôn mặt của người dùng với các cơ sở dữ liệu quốc gia, bao gồm Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, Cơ sở dữ liệu căn cước công dân hoặc dữ liệu xuất nhập cảnh.
Theo các chuyên gia viễn thông, quy trình này tương tự như việc xác thực khuôn mặt khi đăng nhập tài khoản ngân hàng số hoặc kích hoạt ứng dụng VNeID trên một thiết bị điện thoại mới.
Trong trường hợp không thể xác thực trực tuyến, người dùng có thể đến trực tiếp điểm giao dịch của nhà mạng để thực hiện đối chiếu khuôn mặt. Nhân viên sẽ kiểm tra hình ảnh khuôn mặt thực tế với dữ liệu sinh trắc học đã được lưu trữ hợp pháp trong hệ thống.
Có thể bị khóa hai chiều nếu không thực hiện
Thông tư quy định doanh nghiệp viễn thông phải đảm bảo độ chính xác cao đối với hệ thống nhận diện khuôn mặt. Công nghệ được sử dụng phải đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về xác thực sinh trắc học, đồng thời có khả năng phát hiện các hình thức giả mạo như sử dụng ảnh chụp, video hoặc mặt nạ 3D.
Nhà mạng cũng phải lưu lại toàn bộ thông tin liên quan đến quá trình xác thực, bao gồm thời gian thực hiện và kết quả đối chiếu của từng thuê bao.
Đáng chú ý, nếu người dùng không hoàn thành việc xác thực trong vòng 30 ngày kể từ thời điểm thay đổi thiết bị điện thoại, nhà mạng có thể áp dụng các biện pháp mạnh hơn như khóa hai chiều, tạm ngừng cung cấp dịch vụ hoặc chấm dứt hợp đồng thuê bao theo quy định.
Siết chặt quản lý SIM không chính chủ
Việc bổ sung yêu cầu xác thực khuôn mặt khi đổi thiết bị điện thoại được xem là bước tiếp theo trong lộ trình làm sạch dữ liệu thuê bao di động và ngăn chặn SIM không chính chủ.
Theo đánh giá của các chuyên gia, quy định mới sẽ góp phần hạn chế tình trạng mua bán SIM đã đăng ký sẵn, ngăn chặn việc lợi dụng thông tin người khác để thực hiện các hành vi lừa đảo, phát tán cuộc gọi rác hoặc tin nhắn rác.
Trước đó, từ ngày 15/4, Thông tư 08 đã yêu cầu mọi thuê bao di động phải có đầy đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh và dữ liệu sinh trắc học khuôn mặt. Toàn bộ thông tin này phải được đối chiếu và đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Một trong những điểm mới đáng chú ý là người dùng có thể xác thực thông tin thuê bao thông qua ứng dụng VNeID trên điện thoại, giúp đơn giản hóa quy trình đăng ký và chuẩn hóa dữ liệu thuê bao trên phạm vi toàn quốc.
