Một vụ việc tại Trung Quốc cho thấy chỉ cần một chiếc RTX 5080 cũng đủ để những kẻ gian lên kế hoạch đánh cắp tinh vi, thậm chí mang sẵn RTX 3060 để tráo vào nhằm che giấu hành vi. Giá GPU tăng cao đang biến những card đồ họa cao cấp thành tài sản có giá trị lớn, đồng thời khiến các phòng game, cửa hàng và khách sạn esports trở thành mục tiêu hấp dẫn đối với kẻ trộm.
Cảnh sát Trung Quốc vừa xử lý một vụ trộm GPU RTX 5080 xảy ra tại các khách sạn thể thao điện tử ở thành phố Vũ Hán. Hai người đàn ông bị cáo buộc đã thuê phòng có sẵn máy tính gaming cấu hình cao, sau đó tháo những GPU đắt tiền và thay thế bằng các mẫu card cũ hơn.
Điều đáng chú ý là kế hoạch này không đơn giản chỉ là tháo card rồi bỏ đi. Các nghi phạm được cho là đã chuẩn bị sẵn GeForce RTX 3060 để thay thế cho RTX 5080, đồng thời tìm cách khiến hệ thống vẫn có thể hoạt động bình thường sau khi bị tráo linh kiện. Và nếu không có một sự cố mất điện bất ngờ, vụ việc có thể đã khó bị phát hiện hơn rất nhiều.
Thuê phòng gaming để thực hiện kế hoạch tráo GPU
Theo điều tra, hai nghi phạm đã chủ động mang theo những chiếc GPU cũ, trong đó có RTX 3060, rồi thuê các phòng được trang bị PC gaming cao cấp. Sau khi vào phòng, họ tìm cách tiếp cận máy tính, tháo card đồ họa RTX 5080 nguyên bản và thay bằng những GPU giá rẻ hơn.
Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ những kẻ trộm không đơn thuần tháo GPU rồi rời khỏi khách sạn. Chúng còn tìm cách khiến chiếc PC tiếp tục hoạt động bình thường sau khi bị thay linh kiện. Driver được cài đặt lại để hệ thống nhận diện GPU mới, nhờ đó máy tính vẫn có thể khởi động và sử dụng như bình thường. Điều này khiến nhân viên khách sạn khó nhận ra ngay rằng phần cứng bên trong đã bị thay đổi.
Về mặt hiệu năng, khoảng cách giữa hai GPU là cực kỳ lớn. RTX 5080 thuộc phân khúc cao cấp của thế hệ Blackwell, trong khi RTX 3060 là GPU tầm trung đã xuất hiện từ nhiều năm trước. Tuy nhiên, nếu chỉ kiểm tra xem máy có khởi động được hay không, sự khác biệt này gần như không lập tức bị phát hiện.
Đặc biệt, nếu khách thuê phòng tiếp theo chủ yếu sử dụng máy cho những tác vụ nhẹ hoặc không biết cấu hình là RTX 5080 ban đầu, chiếc RTX 3060 hoàn toàn có thể tiếp tục hoạt động mà không gây nghi ngờ.
Một sự cố mất điện bất ngờ phá hỏng kế hoạch
Kế hoạch tưởng như đã diễn ra thuận lợi cho đến ngày 18/7. Một trong hai nghi phạm gọi điện cho lễ tân để thông báo căn phòng bị mất điện và yêu cầu được chuyển sang phòng khác.
Nhân viên kỹ thuật được cử đến kiểm tra hệ thống. Trong quá trình kiểm tra, người này phát hiện những dấu hiệu bất thường trên máy tính, bao gồm các vết cạy phá và dấu hiệu cho thấy phần cứng bên trong đã bị can thiệp. Khách sạn bắt đầu nghi ngờ có hành vi trộm cắp và tiến hành kiểm tra kỹ hơn.
Khi rà soát một căn phòng khác mà hai người này từng sử dụng, nhân viên phát hiện thêm dấu hiệu bất thường. Điều tra sau đó xác định hai chiếc RTX 5080 đã bị tháo khỏi hệ thống và thay thế bằng RTX 3060. Một sự cố tưởng như hoàn toàn không liên quan đến vụ trộm — mất điện — cuối cùng lại khiến hành vi tráo GPU bị phanh phui.
Nếu hệ thống điện vẫn hoạt động bình thường và nghi phạm không yêu cầu nhân viên kỹ thuật đến kiểm tra, việc tráo đổi có thể đã tiếp tục không bị phát hiện trong một thời gian dài.
RTX 5080 bị bán lại với giá chỉ bằng một phần giá trị
Sau khi mở rộng điều tra, cảnh sát xác định vụ việc không phải trường hợp đơn lẻ. Hai nghi phạm được cho là có liên quan đến bốn vụ trộm tương tự tại Vũ Hán, với tổng giá trị phần cứng bị lấy đi lên tới gần 80.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 12.000 USD.
Đáng chú ý, những GPU bị đánh cắp sau đó được bán lại với giá chỉ khoảng một nửa giá trị thị trường. Hai chiếc RTX 5080 bị lấy khỏi khách sạn cũng đã được cảnh sát thu hồi trong quá trình bắt giữ các nghi phạm.
Vụ việc cho thấy GPU cao cấp hiện không chỉ là linh kiện máy tính đơn thuần. Khi giá bán tăng cao và nguồn cung trở nên khó dự đoán, những chiếc card đồ họa đắt tiền như RTX 5080 có thể trở thành tài sản có giá trị đủ lớn để thu hút tội phạm.
Khách sạn gaming và phòng máy cần chú ý hơn
Vụ trộm RTX 5080 cũng đặt ra một vấn đề đáng quan tâm đối với các khách sạn esports, phòng game và những doanh nghiệp vận hành số lượng lớn PC gaming.
Một hệ thống gaming cao cấp thường chứa nhiều linh kiện có giá trị, nhưng card đồ họa lại là thành phần đặc biệt dễ bị nhắm tới vì có thể tháo rời và bán lại tương đối dễ dàng. Đối với một cơ sở có hàng chục hoặc hàng trăm máy tính, việc kiểm tra thủ công từng chiếc GPU sau mỗi lượt khách là điều gần như không khả thi.
Do đó, những biện pháp như niêm phong thùng máy, sử dụng camera giám sát, ghi nhận serial GPU và kiểm tra cấu hình phần cứng định kỳ có thể trở nên quan trọng hơn khi giá linh kiện tiếp tục tăng.
Đặc biệt, việc lưu lại thông tin phần cứng của từng máy sẽ giúp nhân viên nhanh chóng phát hiện trường hợp GPU bị thay thế. Một chiếc PC vẫn hoạt động bình thường không đồng nghĩa với việc toàn bộ linh kiện bên trong còn nguyên bản.
Giá GPU tăng cũng kéo theo những rủi ro mới
Điều đáng chú ý nhất từ câu chuyện này không nằm ở cách thức vụ trộm được thực hiện, mà là giá trị của phần cứng PC đang ngày càng tăng. Khi một chiếc GPU cao cấp như RTX 5080 có giá hàng nghìn USD, việc sở hữu hàng chục bộ PC gaming cấu hình mạnh đồng nghĩa với việc doanh nghiệp đang nắm giữ một lượng tài sản phần cứng rất lớn.
Và khi khoảng cách giá giữa GPU cao cấp và GPU phổ thông ngày càng rộng, hành vi tháo card đắt tiền rồi thay bằng một mẫu rẻ hơn có thể trở thành một hình thức trộm cắp khó phát hiện nếu doanh nghiệp không quản lý chặt cấu hình phần cứng. Trong trường hợp này, chính một lần mất điện đã vô tình cứu khách sạn khỏi việc mất thêm nhiều tài sản.
RTX 5080 cuối cùng đã được thu hồi, nhưng câu chuyện cũng là lời cảnh báo cho các phòng game và khách sạn esports: khi GPU trở nên đắt đỏ, việc bảo vệ card đồ họa không còn đơn giản là khóa cửa phòng máy.
