Khi AI bắt đầu được đưa vào robot hình người, xe tự lái và các thiết bị tương tác với thế giới thực, nhu cầu DRAM và bộ nhớ lưu trữ có thể tiếp tục tăng mạnh, khiến thị trường khó sớm trở lại trạng thái cân bằng.
Giá RAM đang chịu áp lực lớn từ sự bùng nổ của AI, khi các trung tâm dữ liệu liên tục mở rộng quy mô và tiêu thụ lượng lớn DRAM cùng bộ nhớ băng thông cao HBM. Tuy nhiên, theo Micron, nhu cầu bộ nhớ trong những năm tới có thể còn đến từ một nguồn khác: AI vật lý (Physical AI) và đặc biệt là robot hình người.
Trong triển vọng cho năm tài chính 2027, nhà sản xuất chip nhớ Mỹ cho rằng Physical AI và robot hình người sẽ trở thành những động lực tăng trưởng đáng kể đối với thị trường bộ nhớ và lưu trữ.
CEO Micron Sanjay Mehrotra cho biết một robot hình người có thể cần khoảng 200 GB DRAM cùng vài TB bộ nhớ lưu trữ. Nếu robot được triển khai với quy mô lớn, lượng bộ nhớ cần thiết có thể trở thành một nguồn cầu mới đáng kể đối với ngành bán dẫn.
Robot hình người có thể trở thành nguồn cầu mới cho DRAM
AI hiện nay phần lớn được triển khai trong các trung tâm dữ liệu, nơi mô hình được huấn luyện và vận hành trên hệ thống máy chủ với lượng bộ nhớ rất lớn.
Trong khi đó, Physical AI đưa khả năng xử lý và ra quyết định của AI vào các thiết bị có khả năng tương tác trực tiếp với môi trường. Xe tự lái, robot công nghiệp và robot hình người là những ví dụ tiêu biểu.
Các hệ thống này phải xử lý đồng thời dữ liệu từ camera, cảm biến, lidar, âm thanh và nhiều nguồn khác. Dữ liệu được thu thập liên tục và cần được xử lý với độ trễ thấp, khiến yêu cầu về dung lượng cũng như băng thông bộ nhớ trở nên cao hơn.
Theo Mehrotra, nhu cầu từ Physical AI có thể tăng tốc đáng kể vào cuối thập kỷ này. Một số khách hàng của Micron cũng đã bắt đầu thử nghiệm những thế hệ bộ nhớ và lưu trữ mới nhằm đáp ứng các hệ thống AI chạy trực tiếp trên thiết bị.
CEO Micron từng nhận định robot hình người có thể tạo ra một chu kỳ nhu cầu bộ nhớ kéo dài trong nhiều thập kỷ. Ông cũng xem xe tự lái là một trong những ứng dụng quan trọng của Physical AI, bên cạnh robot và các thiết bị tiêu dùng tích hợp AI.
Nếu mỗi robot thực sự cần khoảng 200 GB DRAM và vài TB lưu trữ, quy mô sản xuất sẽ trở thành yếu tố quyết định mức độ tác động lên thị trường. Chẳng hạn, 1 triệu robot với cấu hình bộ nhớ như trên về lý thuyết đã tương đương khoảng 200 PB DRAM, chưa tính bộ nhớ lưu trữ.
Tuy nhiên, đây chỉ là phép quy đổi về dung lượng và không đồng nghĩa lượng DRAM nói trên sẽ lập tức được tiêu thụ trên thị trường. Số lượng robot thực tế, cấu hình phần cứng và tốc độ thương mại hóa sẽ quyết định nhu cầu cuối cùng.
Dự báo robot hình người vẫn còn nhiều biến số
Triển vọng của robot hình người đang thu hút sự quan tâm lớn từ ngành công nghệ và đầu tư. Morgan Stanley từng đưa ra kịch bản thị trường robot hình người có thể đạt tới 930 triệu thiết bị vào năm 2050, với giá trị thị trường khoảng 5.000 tỉ USD mỗi năm.
Tuy nhiên, các dự báo trong ngắn hạn có sự chênh lệch rất lớn. Một số ước tính số lượng robot hình người được triển khai vào năm 2030 chỉ ở mức vài trăm nghìn thiết bị, trong khi những kịch bản lạc quan có thể lên tới hơn 1 triệu thiết bị mỗi năm.
Khoảng cách này cho thấy robot hình người vẫn đang ở giai đoạn phát triển và thương mại hóa ban đầu. Chi phí sản xuất, độ tin cậy, thời lượng pin, khả năng vận hành trong môi trường thực tế và hiệu quả kinh tế đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phổ cập.
Do đó, robot hình người có thể trở thành một động lực mới cho thị trường bộ nhớ, nhưng chưa thể xem đây là nguyên nhân chắc chắn khiến giá RAM tăng trong một khoảng thời gian cụ thể.
Nguồn cung DRAM vẫn chịu áp lực từ AI
Điều đáng chú ý là áp lực từ Physical AI xuất hiện khi thị trường bộ nhớ vốn đã chịu tác động mạnh từ làn sóng AI.
Các trung tâm dữ liệu AI sử dụng lượng lớn DRAM và đặc biệt là HBM để phục vụ GPU, bộ tăng tốc AI và các hệ thống máy chủ. Khi các nhà cung cấp dịch vụ đám mây tiếp tục mở rộng hạ tầng AI, nhu cầu bộ nhớ tăng nhanh hơn khả năng bổ sung công suất sản xuất.
Micron cho biết công ty đang lên kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất DRAM và xây dựng thêm phòng sạch. Tuy nhiên, việc tăng sản lượng bán dẫn không thể thực hiện trong thời gian ngắn bởi các nhà máy mới cần nhiều năm để xây dựng, trang bị và đưa vào vận hành.
Theo nhận định của CEO Micron, nhu cầu chip nhớ hiện đã vượt nguồn cung khoảng 50%. Công ty cũng cho rằng tình trạng mất cân bằng cung cầu khó được giải quyết nhanh chóng khi nhu cầu từ các khách hàng hiện tại tiếp tục tăng, trong khi những ứng dụng mới có thể tạo thêm nguồn cầu.
Điều này cũng giải thích tại sao giá RAM dành cho máy tính cá nhân có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng ngay cả khi tốc độ đầu tư AI trong trung tâm dữ liệu bắt đầu chậm lại.
Nếu nhu cầu từ máy chủ giảm nhưng đồng thời robot, xe tự lái và các thiết bị AI biên tăng trưởng nhanh, một phần công suất sản xuất bộ nhớ có thể tiếp tục được hấp thụ bởi những thị trường mới.
AI đang kéo dài chu kỳ tăng trưởng của ngành bộ nhớ
Sự gia tăng nhu cầu đã mang lại lợi ích đáng kể cho các nhà sản xuất bộ nhớ lớn như Samsung, SK Hynix và Micron. Khi giá DRAM và HBM tăng, doanh thu và lợi nhuận của các công ty trong lĩnh vực này cũng được cải thiện.
Tuy nhiên, mặt còn lại là người dùng PC và các nhà sản xuất thiết bị điện tử phải đối mặt với chi phí bộ nhớ cao hơn. RAM, SSD và các linh kiện sử dụng NAND cũng có thể chịu tác động khi các nhà sản xuất ưu tiên những phân khúc có nhu cầu và biên lợi nhuận cao hơn.
Với Micron, Physical AI và robot hình người có thể mở ra một chu kỳ tăng trưởng mới cho ngành bộ nhớ thay vì để thị trường quay trở lại trạng thái dư cung sau giai đoạn bùng nổ AI.
Dù vậy, robot hình người chưa phải yếu tố đủ để khẳng định giá RAM sẽ tăng liên tục đến năm 2027. Giá bộ nhớ vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, gồm tốc độ mở rộng nhà máy, sản lượng DRAM và HBM, nhu cầu máy chủ, PC và smartphone, cũng như tốc độ thương mại hóa các ứng dụng AI mới.
Trong ngắn hạn, điều đáng chú ý hơn là ngành bộ nhớ vẫn đang phải xử lý khoảng cách giữa cung và cầu do AI tạo ra. Nếu Physical AI tiếp tục phát triển đúng như kỳ vọng của Micron, robot hình người có thể trở thành một nguồn cầu bổ sung đáng kể, khiến việc đưa thị trường DRAM trở lại trạng thái cân bằng trở nên khó khăn hơn.