Giá RAM tiếp tục leo thang khiến nhiều hãng buộc phải đưa cấu hình 8GB RAM trở lại trên các mẫu laptop mới nhằm giữ giá bán ở mức dễ tiếp cận.
Động thái này được xem là dấu hiệu cho thấy Microsoft đã chuẩn bị cho một “bình thường mới” của thị trường PC, nơi 16GB RAM không còn là cấu hình mặc định như vài năm trước. Trước xu hướng đó, Microsoft đang bắt đầu tối ưu Windows 11 để hệ điều hành hoạt động nhẹ hơn, giảm mức sử dụng bộ nhớ và duy trì trải nghiệm ổn định ngay cả trên những thiết bị chỉ có 8GB RAM.
Microsoft muốn Windows 11 “nhẹ” hơn cho laptop 8GB RAM
Trong bản cập nhật về chiến lược phát triển Windows, Chủ tịch bộ phận Windows Pavan Davuluri cho biết Microsoft sẽ tập trung tối ưu Windows 11 trên các thiết bị có từ 8GB RAM trở lên trong giai đoạn từ nay đến cuối năm 2026.
Mục tiêu của hãng là:
- Giảm lượng RAM mà Windows 11 sử dụng.
- Cải thiện tốc độ phản hồi của hệ thống.
- Hạn chế tình trạng giật, khựng khi chạy nhiều ứng dụng.
- Mang lại trải nghiệm ổn định hơn trên các mẫu laptop phổ thông.
Dù Microsoft không trực tiếp tuyên bố 8GB RAM sẽ trở thành tiêu chuẩn mới, việc lần đầu tiên coi nhóm thiết bị này là ưu tiên phát triển cho thấy hãng đã nhìn thấy xu hướng thị trường đang thay đổi.
Windows 11 sẽ được tối ưu ở nhiều cấp độ
Theo Microsoft, hàng loạt thành phần quan trọng của Windows 11 sẽ được tinh chỉnh để giảm mức tiêu thụ bộ nhớ.
Những thay đổi bao gồm trình quản lý bộ nhớ mới giúp giảm RAM bị chiếm dụng bởi hệ thống, tối ưu nền tảng WinUI 3 để các ứng dụng tiêu thụ ít tài nguyên hơn,, cải thiện Chromium và WebView2, vốn là hai thành phần thường sử dụng nhiều RAM và tối ưu các ứng dụng tích hợp như File Explorer, Start Menu, Search và Snipping Tool.
Đây đều là những khu vực người dùng sử dụng hàng ngày, vì vậy chỉ cần giảm vài trăm MB RAM cũng có thể tạo khác biệt đáng kể trên các máy chỉ có 8GB RAM.
Hiện Microsoft chưa công bố hệ điều hành sẽ tiết kiệm được bao nhiêu bộ nhớ sau các bản cập nhật. Những thay đổi trước tiên sẽ được triển khai cho chương trình Windows Insider trước khi phát hành rộng rãi.
Chính Surface cũng cho thấy giới hạn của 8GB RAM
Thông báo của Microsoft xuất hiện không lâu sau khi các mẫu Surface Laptop 13 inch và Surface Pro 12 inch phiên bản 8GB RAM gây nhiều tranh luận.
Trong bài đánh giá của The Verge, chiếc Surface Laptop 13 inch bản 8GB cho thấy Windows 11 đã sử dụng khoảng 6,7GB RAM ngay sau khi mở một số tác vụ cơ bản như gọi video, chỉnh sửa tài liệu hoặc mở nhiều tab trình duyệt.
Khi khối lượng công việc tăng lên, hệ thống bắt đầu xuất hiện hiện tượng khựng và phản hồi chậm. Kết luận của The Verge cho rằng phiên bản 16GB RAM mang lại trải nghiệm tốt hơn đáng kể và là lựa chọn phù hợp hơn với mức giá của sản phẩm.
Điều này cũng phản ánh thực tế rằng 8GB RAM vẫn đáp ứng được các tác vụ văn phòng hoặc giải trí nhẹ, nhưng sẽ nhanh chóng trở thành giới hạn khi người dùng mở đồng thời nhiều ứng dụng hiện đại.
Giá RAM tăng khiến 8GB RAM quay trở lại
Việc Microsoft tối ưu Windows 11 không phải diễn ra ngẫu nhiên. Nguyên nhân lớn nhất đến từ cuộc khủng hoảng nguồn cung bộ nhớ toàn cầu.
Trong hai năm qua, nhu cầu DRAM phục vụ AI và trung tâm dữ liệu tăng mạnh khiến các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên những dòng sản phẩm có biên lợi nhuận cao hơn. Điều này làm giá RAM dành cho PC liên tục tăng.
TrendForce dự báo giá hợp đồng DRAM có thể tiếp tục tăng 13–18% trong quý III/2026, trong khi Micron nhận định nhu cầu DRAM và NAND vẫn vượt xa khả năng cung ứng và tình trạng thiếu hụt có thể kéo dài đến năm 2027.
Khi chi phí bộ nhớ tăng, nhiều hãng laptop không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đưa 8GB RAM trở lại để giữ giá bán trong phân khúc phổ thông. Nói cách khác, 8GB RAM đang trở thành “bình thường mới” không phải vì nó đủ mạnh, mà vì 16GB RAM ngày càng đắt đỏ.
Tối ưu Windows 11 không thể thay thế nâng cấp phần cứng
Việc Microsoft giảm mức sử dụng RAM trên Windows 11 chắc chắn sẽ giúp các mẫu laptop 8GB hoạt động mượt mà hơn. Tuy nhiên, tối ưu phần mềm không thể biến một chiếc máy 8GB RAM thành tương đương 16GB RAM.
Những người thường xuyên chỉnh sửa ảnh hoặc video chơi game chạy nhiều ứng dụng cùng lúc làm việc với AI hay sử dụng máy trong nhiều năm vẫn sẽ hưởng lợi rõ rệt khi lựa chọn 16GB RAM hoặc cao hơn.
Những cải tiến của Windows 11 chủ yếu giúp kéo dài thời điểm hệ thống phải sử dụng bộ nhớ ảo trên SSD, từ đó giảm tình trạng giật lag trong các tác vụ hằng ngày.
Windows 11 đang thích nghi với thực tế mới của thị trường PC
Việc Microsoft chủ động tối ưu Windows 11 cho các thiết bị 8GB RAM cho thấy hãng đã chấp nhận thực tế rằng cấu hình này sẽ còn tồn tại khá lâu trên thị trường do ảnh hưởng của giá bộ nhớ.
Nếu các bản cập nhật đạt hiệu quả như kỳ vọng, người dùng laptop phổ thông sẽ có trải nghiệm tốt hơn mà không cần nâng cấp ngay phần cứng. Dù vậy, trong dài hạn, 16GB RAM vẫn là mức dung lượng được khuyến nghị để khai thác đầy đủ khả năng của Windows 11, đặc biệt khi các ứng dụng AI và phần mềm hiện đại ngày càng tiêu tốn nhiều tài nguyên hơn.
