Giá RAM DDR5 SO-DIMM dành cho laptop đã tăng khoảng sáu lần trong vòng 12 tháng, buộc nhiều hãng máy tính điều chỉnh giá bán. Trong khi các nhà sản xuất chip nhớ cảnh báo nguồn cung có thể tiếp tục thiếu hụt đến sau năm 2027, một số lãnh đạo ngành lại cho rằng giá có thể hạ nhiệt từ nửa cuối năm 2027.
RAM laptop tăng giá gấp sáu lần
Nhà sản xuất laptop gaming XMG và thương hiệu máy trạm Schenker của Đức mới đây thông báo tăng giá từ 100-200 euro, tương đương khoảng 113-228 USD, đối với phần lớn sản phẩm. Một số mẫu thậm chí tăng tới 300 euro.
Theo XMG, một trong những nguyên nhân chính là chi phí linh kiện tăng mạnh, đặc biệt đối với bộ nhớ DDR5 SO-DIMM sử dụng trên laptop. Giá loại RAM này đã tăng khoảng sáu lần so với tháng 7.2025.
Không chỉ laptop, RAM dành cho máy tính để bàn và ổ SSD cũng chịu ảnh hưởng. XMG cho biết giá DDR5 UDIMM đã tăng khoảng 4,5 lần, trong khi SSD M.2 tăng hơn hai lần trong cùng khoảng thời gian.
Chi phí của nhiều linh kiện khác như bo mạch chủ, thiết bị điện tử, CPU và GPU cũng tăng. XMG khẳng định việc điều chỉnh giá bán phản ánh trực tiếp chi phí đầu vào, trong khi biên lợi nhuận của hãng vẫn được giữ nguyên.
Điều này đồng nghĩa mức tăng giá laptop hiện nay không đơn thuần đến từ việc các nhà sản xuất muốn nâng giá sản phẩm, mà còn phản ánh sức ép ngày càng lớn từ chuỗi cung ứng linh kiện.
Giá DDR5 tăng mạnh trên nhiều phân khúc
Diễn biến từ XMG phù hợp với nhiều dữ liệu giá RAM được công bố trong thời gian gần đây. Theo khảo sát của Tom’s Hardware đối với thị trường Mỹ từ tháng 8.2025 đến tháng 7.2026, một số bộ nhớ DDR5 đã tăng giá hàng trăm phần trăm.
Bộ kit DDR5-5200 dung lượng 16 GB tăng từ 52 lên 239 USD, tương đương hơn 359%. Kit DDR5-5600 32 GB tăng từ 72 lên 394 USD, tương đương khoảng 447%. Mức tăng thậm chí cao hơn ở các bộ nhớ dung lượng lớn. DDR5-6400 128 GB được ghi nhận tăng từ 329 lên 3.399 USD, tương đương hơn 933%.
Tính trung bình, giá các mẫu DDR5 trong khảo sát đã tăng khoảng năm lần chỉ trong vòng một năm.
Dữ liệu từ PCPartPicker cũng cho thấy xu hướng tương tự. Kit hai thanh DDR5-4800 16 GB tăng từ 90 lên 425 USD, tương đương 372%. DDR5-5600 cùng dung lượng tăng từ 108 lên 572 USD, tương đương 485%. Trong khi đó, bộ DDR5-6000 32 GB tăng từ 222 lên 1.272 USD, tương đương 473%.
Những con số này cho thấy tình trạng tăng giá không chỉ xuất hiện ở RAM laptop mà đang lan rộng trên nhiều phân khúc bộ nhớ DDR5.
Vì sao RAM và SSD cùng tăng giá?
Một trong những nguyên nhân quan trọng nằm ở sự thay đổi cơ cấu nhu cầu của ngành bán dẫn. Trong nhiều năm, DRAM và NAND Flash chủ yếu phục vụ máy chủ doanh nghiệp, PC, smartphone, thiết bị mạng và các thiết bị điện tử tiêu dùng. Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI đã làm thay đổi đáng kể cán cân này.
Từ năm 2025, khi các hệ thống AI ngày càng chuyển từ giai đoạn huấn luyện sang suy luận ở quy mô lớn, nhu cầu về bộ nhớ tiếp tục tăng. Các trung tâm dữ liệu AI đặc biệt cần những loại bộ nhớ có băng thông cao như HBM.
HBM có giá trị và biên lợi nhuận cao hơn nhiều loại bộ nhớ phổ thông. Vì vậy, các nhà sản xuất chip nhớ lớn có động lực phân bổ thêm năng lực sản xuất và nguồn lực kỹ thuật cho HBM, qua đó làm giảm phần năng lực dành cho DRAM và NAND thông thường.
Kết quả là thị trường tiêu dùng phải cạnh tranh nguồn cung với các trung tâm dữ liệu AI.
Không chỉ RAM, SSD cũng chịu tác động khi NAND Flash được sử dụng rộng rãi trong hệ thống lưu trữ doanh nghiệp và hạ tầng AI.
Chi phí vận chuyển tiếp tục tạo áp lực
Ngoài mất cân đối cung cầu, chi phí logistics cũng góp phần đẩy giá linh kiện lên cao.
Theo Tom’s Hardware, giá nhiên liệu tăng do xung đột tại Trung Đông khiến chi phí vận tải hàng không tăng. Trong khi đó, chi phí bảo hiểm đối với hàng hóa vận chuyển bằng đường biển từ châu Á sang châu Âu qua khu vực Biển Đỏ cũng tăng đáng kể.
Các yếu tố này làm tăng chi phí đưa linh kiện từ nhà máy đến các thị trường tiêu thụ, đặc biệt trong bối cảnh giá chip nhớ vốn đã ở mức cao.
Với các nhà sản xuất laptop, việc RAM, SSD và nhiều linh kiện khác cùng tăng giá khiến khả năng hấp thụ chi phí trở nên hạn chế. Cuối cùng, một phần chi phí được chuyển sang giá bán sản phẩm.
Nguồn cung có thể thiếu đến sau năm 2027
Triển vọng thị trường hiện vẫn tồn tại nhiều quan điểm trái chiều. XMG dẫn nhận định của CEO Micron Sanjay Mehrotra rằng nguồn cung DRAM và NAND Flash có thể tiếp tục khan hiếm đến sau năm 2027, trong khi nhu cầu vẫn tăng.
Nếu kịch bản này xảy ra, giá RAM và SSD khó có thể nhanh chóng quay về mức trước khi AI bùng nổ. Các hãng laptop có thể tiếp tục phải điều chỉnh giá bán hoặc thay đổi cấu hình để kiểm soát chi phí.
Tuy nhiên, CEO Asus Jason Chen đưa ra quan điểm khác. Ông cho rằng giá linh kiện có thể bắt đầu hạ nhiệt từ nửa cuối năm 2027.
Theo ông Chen, các nhà sản xuất chip nhớ Trung Quốc đang tăng công suất và có thể bổ sung nguồn cung cho thị trường. Ông cũng cho rằng giá tăng quá cao có thể tự tạo ra lực cản khi người tiêu dùng trì hoãn mua sắm hoặc chuyển sang các sản phẩm có cấu hình thấp hơn.
Jason Chen đồng thời cho rằng những dự báo quá bi quan từ một số nhà sản xuất bộ nhớ có thể một phần liên quan đến mong muốn duy trì biên lợi nhuận cao trong thời gian dài hơn.
Do đó, thời điểm giá RAM thực sự ổn định vẫn chưa thể xác định chắc chắn.
CXMT nổi lên giữa cuộc khủng hoảng bộ nhớ
Một trong những doanh nghiệp được chú ý trong bối cảnh này là CXMT, nhà sản xuất DRAM lớn của Trung Quốc.
Khi nguồn cung từ các nhà sản xuất lớn như Samsung, SK hynix và Micron chịu áp lực bởi nhu cầu AI, sự gia tăng sản lượng của các công ty Trung Quốc có thể trở thành một nguồn cung bổ sung cho thị trường DRAM phổ thông.
Một số nhà sản xuất thiết bị điện tử cũng bắt đầu tìm đến nguồn cung từ Trung Quốc để giảm phụ thuộc vào các nhà cung cấp truyền thống.
CXMT đặc biệt được chú ý khi trở thành một trong những doanh nghiệp bán dẫn có giá trị lớn tại Trung Quốc. Sự mở rộng của hãng có thể góp phần thay đổi cán cân nguồn cung DRAM trong những năm tới.
Tuy nhiên, việc các nhà sản xuất Trung Quốc tăng sản lượng có đủ để đảo ngược tình trạng thiếu hụt hay không vẫn phụ thuộc vào tốc độ mở rộng công suất, chất lượng sản phẩm, khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của khách hàng và đặc biệt là nhu cầu bộ nhớ từ hạ tầng AI.
Người mua laptop sẽ phải trả nhiều tiền hơn
Trong ngắn hạn, người tiêu dùng có thể là nhóm chịu tác động rõ nhất từ cuộc khủng hoảng giá bộ nhớ.
Một chiếc laptop không chỉ sử dụng RAM mà còn cần SSD, CPU, GPU và nhiều linh kiện khác. Khi nhiều thành phần cùng tăng giá, khả năng duy trì giá bán cũ của nhà sản xuất sẽ giảm.
Việc XMG và Schenker tăng giá từ 100-300 euro có thể chỉ là một trong những dấu hiệu đầu tiên. Nếu giá DRAM và NAND tiếp tục duy trì ở mức cao, các hãng máy tính khác cũng có thể phải điều chỉnh giá hoặc giảm cấu hình để giữ mức giá bán.
Điều đáng chú ý là nguyên nhân của đợt tăng giá lần này không xuất phát từ một cú sốc nhu cầu tiêu dùng đơn thuần. AI đang cạnh tranh trực tiếp với PC, smartphone và các thiết bị điện tử truyền thống để giành lấy năng lực sản xuất bộ nhớ.
Nếu nguồn cung không được mở rộng đủ nhanh, người dùng laptop có thể tiếp tục phải trả nhiều tiền hơn cho cùng một dung lượng RAM trong thời gian tới. Ngược lại, nếu các nhà sản xuất mới, đặc biệt tại Trung Quốc, nhanh chóng bổ sung công suất và nhu cầu tiêu dùng suy yếu vì giá quá cao, thị trường có thể bắt đầu hạ nhiệt từ năm 2027.
Điểm chắc chắn ở thời điểm hiện tại là cuộc đua AI không chỉ làm tăng nhu cầu GPU và HBM. Nó đang tác động trực tiếp đến những linh kiện tưởng như phổ biến nhất trong một chiếc laptop: RAM và SSD.