Trong khi ngành công nghiệp PC đang hướng tới các nền tảng mới như DDR5, PCIe 5.0 và AI PC, thực tế thị trường lại đang diễn biến theo chiều hướng hoàn toàn khác.
Giá bộ nhớ DDR5 liên tục tăng mạnh trong hơn một năm qua, khiến nhiều người dùng phổ thông buộc phải quay trở lại với DDR4 để tối ưu chi phí nâng cấp. Đáng chú ý hơn, Intel được cho là đang xem xét tái cung ứng một số dòng CPU đời cũ tương thích DDR4, bao gồm cả những bộ xử lý đã ra mắt từ cách đây khoảng 6 năm.
Giá DDR5 tăng gấp nhiều lần vì cơn sốt AI
Theo các báo cáo từ chuỗi cung ứng, giá bộ nhớ RAM DDR5 hiện đã tăng lên mức cao gấp 4 đến 5 lần so với thời điểm dòng RAM này mới xuất hiện trên thị trường. Nguyên nhân chủ yếu đến từ cuộc khủng hoảng nguồn cung DRAM toàn cầu khi các nhà sản xuất lớn như Samsung Electronics, SK Hynix và Micron Technology đang ưu tiên năng lực sản xuất cho bộ nhớ HBM phục vụ trung tâm dữ liệu AI.
Khi các wafer DRAM được chuyển sang sản xuất HBM có biên lợi nhuận cao hơn, lượng DDR5 dành cho thị trường PC giảm đáng kể dù tổng công suất nhà máy vẫn hoạt động tối đa. Hệ quả là chi phí xây dựng một cấu hình DDR5 hiện nay trở nên đắt đỏ hơn rất nhiều so với dự kiến ban đầu.
DDR4 bất ngờ hồi sinh
Trước áp lực giá thành, nhiều người dùng phổ thông và doanh nghiệp đang chuyển hướng trở lại nền tảng DDR4. Dù hiệu năng không thể so sánh với DDR5 trong một số tác vụ chuyên sâu, DDR4 vẫn đáp ứng tốt các công việc văn phòng, học tập trực tuyến, thiết kế cơ bản, gaming phổ thông hay các hệ thống doanh nghiệp.
Đặc biệt, mức giá RAM DDR4 hiện thấp hơn đáng kể, giúp tổng chi phí xây dựng PC giảm hàng triệu đồng so với nền tảng DDR5. Nhận thấy xu hướng này, nhiều nhà sản xuất bo mạch chủ đã bắt đầu tăng sản lượng các dòng mainboard DDR4 để đáp ứng nhu cầu đang quay trở lại.
Intel cân nhắc đưa CPU đời cũ trở lại thị trường
Theo nguồn tin từ Channel Gate, Intel đang xem xét mở rộng nguồn cung các dòng CPU thế hệ cũ dành riêng cho một số thị trường, đặc biệt là Trung Quốc.
Danh sách được nhắc đến bao gồm:
- Intel Core thế hệ 14 Raptor Lake Refresh
- Intel Core thế hệ 13 Raptor Lake
- Intel Core thế hệ 12 Alder Lake
- Intel Core thế hệ 10 Comet Lake
Trong đó, Alder Lake và Comet Lake là những cái tên gây chú ý nhất vì đều hỗ trợ DDR4. Đặc biệt, Intel Comet Lake được giới thiệu lần đầu vào năm 2020. Điều đó đồng nghĩa một số CPU có thể được tái cung ứng đã gần 6 năm tuổi.
Việc duy trì các nền tảng này giúp Intel phối hợp với các nhà sản xuất bo mạch chủ tận dụng nguồn linh kiện sẵn có thay vì buộc người dùng chuyển sang DDR5 với chi phí cao. Trong điều kiện bình thường, việc hồi sinh một nền tảng cũ như vậy gần như không thể xảy ra trong ngành công nghệ. Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng giá RAM hiện tại đang tạo ra một ngoại lệ hiếm thấy.
Khi giá DDR5 tiếp tục neo ở mức cao và nguồn cung DRAM vẫn chịu áp lực từ cơn sốt AI, các nền tảng DDR4 nhiều khả năng sẽ tiếp tục tồn tại lâu hơn dự đoán của giới chuyên môn.
Cuộc khủng hoảng RAM đang thay đổi toàn bộ thị trường PC
Điều đáng chú ý nhất không phải việc Intel hồi sinh CPU cũ, mà là cách toàn bộ ngành công nghiệp PC đang phải thích nghi trước biến động của thị trường bộ nhớ. Khi chi phí DDR5 tăng quá nhanh, người dùng, nhà sản xuất bo mạch chủ và thậm chí cả Intel đều đang quay trở lại những nền tảng từng được xem là sắp kết thúc vòng đời.
Đây là minh chứng rõ ràng cho thấy trong ngành công nghệ, hiệu năng không phải lúc nào cũng là yếu tố quyết định. Trong giai đoạn hiện nay, giá thành và khả năng tiếp cận mới là yếu tố đang định hình lại thị trường PC toàn cầu.
