Sau giai đoạn tăng nóng kéo dài, thị trường bộ nhớ toàn cầu bắt đầu có dấu hiệu hạ nhiệt khi giá DRAM và NAND Flash giảm dần từ cuối năm ngoái. Tuy nhiên, nghịch lý đang xảy ra là giá RAM bán lẻ vẫn duy trì ở mức cao, khiến người dùng chưa thực sự hưởng lợi từ xu hướng này.
Theo các chuyên gia, sự chênh lệch này không phải bất thường, mà phản ánh độ trễ tự nhiên trong chuỗi cung ứng linh kiện điện tử.
Độ trễ chuỗi cung ứng: yếu tố quan trọng nhất
Một trong những nguyên nhân chính khiến giá RAM chưa giảm nằm ở thời gian “truyền dẫn” giá từ nhà sản xuất đến người dùng cuối.
Giá chip nhớ thường được điều chỉnh thông qua các hợp đồng dài hạn giữa nhà sản xuất và đối tác. Khi giá DRAM giảm, các nhà phân phối và hãng sản xuất RAM không thể ngay lập tức hạ giá bán lẻ. Thay vào đó, họ cần tiêu thụ hết lượng hàng tồn kho được nhập với giá cao trước đó.
Điều này khiến thị trường tiêu dùng phản ứng chậm hơn so với biến động ở cấp độ linh kiện. Nói cách khác, giá chip có thể giảm trước, nhưng giá RAM phải mất thêm vài tháng mới “đuổi kịp”.
DDR5 giữ giá cao, kéo mặt bằng chung đi lên
Một yếu tố khác đến từ sự chuyển dịch công nghệ. Các nền tảng phần cứng mới đang dần phổ biến, kéo theo nhu cầu tăng mạnh đối với DDR5. So với DDR4, DDR5 có chi phí sản xuất cao hơn do sử dụng công nghệ mới và quy trình phức tạp hơn.
Trong giai đoạn đầu, khi sản lượng chưa đủ lớn, giá thành của DDR5 khó giảm nhanh. Việc người dùng dần chuyển sang DDR5 cũng khiến mặt bằng giá RAM nói chung bị giữ ở mức cao, dù các dòng cũ có xu hướng giảm.
Nhà sản xuất vẫn kiểm soát nguồn cung
Sau giai đoạn dư cung trước đây, các hãng sản xuất bộ nhớ đã điều chỉnh chiến lược bằng cách cắt giảm sản lượng để tránh giá giảm sâu.
Điều này dẫn đến một thực tế: dù nguồn cung đã cải thiện, nhưng chưa đủ dồi dào để tạo áp lực giảm giá mạnh trên thị trường. Việc kiểm soát sản lượng giúp các hãng duy trì biên lợi nhuận, nhưng đồng thời khiến giá RAM khó giảm nhanh như kỳ vọng.
Chi phí ngoài linh kiện vẫn “đè” giá
Ngoài giá chip nhớ, RAM còn chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố khác như chi phí đóng gói, vận chuyển và phân phối. Những khoản này không giảm tương ứng với giá DRAM hay NAND, đặc biệt trong bối cảnh chi phí logistics toàn cầu vẫn ở mức cao.
Do đó, ngay cả khi giá linh kiện đầu vào giảm, giá sản phẩm hoàn chỉnh vẫn bị “neo” lại bởi các chi phí trung gian.
Khi nào người dùng mới thấy RAM rẻ hơn?
Giới phân tích cho rằng giá RAM có thể tiếp tục giảm nhẹ trong thời gian tới nếu nhu cầu không tăng đột biến. Tuy nhiên, để mức giảm trở nên rõ rệt, thị trường cần thêm thời gian để:
- Giải phóng lượng hàng tồn kho giá cao
- Ổn định lại chuỗi cung ứng
- Tăng sản lượng các chuẩn bộ nhớ mới như DDR5
Trong ngắn hạn, người dùng nâng cấp PC có thể vẫn phải chấp nhận mức giá cao hơn kỳ vọng. Nhưng về dài hạn, khi thị trường cân bằng trở lại, RAM nhiều khả năng sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn.
Bức tranh quen thuộc của thị trường công nghệ
Hiện tượng “linh kiện giảm giá nhưng sản phẩm chưa rẻ ngay” không phải điều mới trong ngành công nghệ. Đây là hệ quả của một chuỗi cung ứng phức tạp, nơi mỗi mắt xích đều có độ trễ và chiến lược riêng.
Với thị trường bộ nhớ, điều này càng rõ rệt khi nhu cầu từ AI, trung tâm dữ liệu và thiết bị cá nhân cùng tác động lên nguồn cung. Vì vậy, việc giá RAM giảm chậm hơn chip nhớ không phải là bất thường, mà là một phần tất yếu của chu kỳ thị trường.
