Công nghệ màn hình đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ khi các nhà sản xuất liên tục giới thiệu những giải pháp hiển thị mới nhằm nâng cao trải nghiệm hình ảnh cho người dùng.
Từ thời kỳ màn hình CRT cồng kềnh đến LCD, LED và nay là OLED hay Micro RGB, ngành công nghiệp hiển thị đã thay đổi đáng kể cả về thiết kế lẫn chất lượng hình ảnh. Trong bối cảnh đó, nhiều công nghệ từng phổ biến đang dần bị thay thế hoặc thu hẹp vai trò, trong đó có tấm nền IPS — loại màn hình từng được xem là tiêu chuẩn phổ biến trong suốt hơn một thập kỷ qua.
Xu hướng chuyển dịch sang công nghệ hiển thị mới
Các hãng sản xuất Smart TV và màn hình hiện nay đang tập trung vào việc cải thiện độ tương phản, độ sáng và khả năng tái tạo màu sắc chân thực hơn. Người dùng ngày càng có nhu cầu cao hơn khi xem phim, chơi game hoặc sử dụng nội dung HDR, buộc các nhà sản xuất phải đầu tư vào những công nghệ có khả năng tạo khác biệt rõ rệt.
OLED trở thành một trong những hướng đi nổi bật nhờ khả năng tự phát sáng của từng điểm ảnh. Không giống màn hình LCD truyền thống cần đèn nền, OLED có thể tắt hoàn toàn từng pixel, tạo ra màu đen sâu và tỷ lệ tương phản rất cao. Điều này giúp hình ảnh hiển thị sống động hơn, đặc biệt khi xem phim hoặc chơi game trong môi trường ánh sáng thấp.
Song song đó, Mini LED cũng nổi lên như một giải pháp trung gian, cải thiện đáng kể hạn chế của LCD bằng cách tăng số lượng vùng làm mờ cục bộ (local dimming), qua đó nâng cao độ tương phản và hiệu ứng HDR.
Những bước tiến này khiến các tấm nền IPS truyền thống dần mất lợi thế cạnh tranh ở phân khúc cao cấp.
Hạn chế khiến IPS gặp áp lực
Màn hình IPS vốn nổi tiếng nhờ góc nhìn rộng và khả năng hiển thị màu sắc ổn định. Tuy nhiên, công nghệ này tồn tại một số hạn chế khó khắc phục hoàn toàn, như tỷ lệ tương phản thấp hơn so với OLED hoặc hiện tượng hở sáng thường thấy khi sử dụng trong môi trường tối.
Ngoài ra, thời gian phản hồi của IPS dù đã được cải thiện qua nhiều thế hệ vẫn chưa thể sánh với OLED, vốn gần như loại bỏ hiện tượng bóng mờ trong các chuyển động nhanh. Điều này khiến các dòng màn hình phục vụ chơi game cao cấp ngày càng chuyển sang OLED hoặc các giải pháp đèn nền tiên tiến hơn.
Một số nhà sản xuất đã phát triển IPS cao cấp kết hợp Mini LED nhằm cải thiện chất lượng hiển thị. Tuy nhiên, chi phí sản xuất tăng lên khiến mức giá sản phẩm không còn hấp dẫn so với OLED — công nghệ mang lại hiệu quả hình ảnh rõ rệt hơn.
IPS vẫn giữ vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực
Dù chịu nhiều áp lực cạnh tranh, IPS vẫn chưa biến mất khỏi thị trường. Trên thực tế, công nghệ này vẫn phù hợp với nhiều nhu cầu sử dụng phổ biến, đặc biệt là môi trường làm việc.
So với OLED, màn hình IPS thường đạt độ sáng ổn định hơn khi hiển thị nội dung nền trắng trong thời gian dài, phù hợp với các tác vụ văn phòng, lập trình hoặc xử lý tài liệu. Ngoài ra, IPS không gặp hiện tượng lưu ảnh (burn-in), yếu tố khiến nhiều người dùng còn cân nhắc khi lựa chọn OLED cho công việc kéo dài nhiều giờ liên tục.
Trong các lĩnh vực như thiết kế đồ họa, chỉnh sửa ảnh hay nhiếp ảnh, IPS vẫn được đánh giá cao nhờ khả năng tái tạo màu sắc chính xác và dễ hiệu chỉnh. Với mức giá hợp lý hơn, đây vẫn là lựa chọn phổ biến trong phân khúc màn hình máy tính tầm trung.
Thị trường màn hình hướng đến sự phân hóa
Giới chuyên gia nhận định thị trường màn hình trong thời gian tới sẽ không còn một công nghệ thống trị toàn diện. Thay vào đó, mỗi loại tấm nền sẽ phục vụ một nhóm người dùng riêng.
OLED và các công nghệ tương lai như MicroLED hay Micro RGB nhiều khả năng sẽ dẫn đầu ở phân khúc giải trí cao cấp và thiết bị trình diễn chuyên nghiệp. Trong khi đó, IPS vẫn duy trì vai trò ở các sản phẩm chú trọng hiệu quả chi phí và độ ổn định lâu dài.
Sự chuyển dịch này phản ánh xu hướng chung của ngành công nghệ: thay vì loại bỏ hoàn toàn công nghệ cũ, các nhà sản xuất đang tái định vị chúng để phù hợp với nhu cầu sử dụng thực tế.
Tương lai của công nghệ hiển thị
Việc liên tục xuất hiện những công nghệ màn hình mới cho thấy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực hiển thị vẫn còn nhiều thay đổi phía trước. Người dùng vì vậy sẽ có nhiều lựa chọn hơn, từ màn hình phục vụ giải trí cao cấp đến các giải pháp tối ưu cho công việc hằng ngày.
Trong ngắn hạn, IPS có thể không còn là công nghệ tiên phong, nhưng với sự cân bằng giữa chất lượng hình ảnh, độ bền và chi phí, loại tấm nền này vẫn sẽ tiếp tục hiện diện rộng rãi trên thị trường trong nhiều năm tới.
