2026 có thể trở thành năm “khắc nghiệt” nhất của ngành PC vì giá RAM
Ngành công nghiệp máy tính toàn cầu đang bước vào một giai đoạn đầy biến động khi giá bộ nhớ tăng mạnh và nguồn cung bị siết chặt. Theo báo cáo từ Reuters, ông Chey Tae-won, Chủ tịch tập đoàn SK Group, nhận định rằng thế giới có thể cần tới 4–5 năm để xây dựng thêm các nhà máy sản xuất wafer – nền tảng cốt lõi để chế tạo chip. Điều này đồng nghĩa với việc tình trạng thiếu hụt RAM có thể kéo dài đến tận năm 2030.
Cơn bão AI đang “hút cạn” bộ nhớ RAM toàn cầu
Nguyên nhân lớn nhất của cuộc khủng hoảng lần này đến từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo. Các hệ thống AI hiện đại, đặc biệt là các mô hình ngôn ngữ lớn và trung tâm dữ liệu, yêu cầu lượng bộ nhớ khổng lồ để vận hành.
Tâm điểm của cuộc đua này là HBM (High Bandwidth Memory) – loại bộ nhớ băng thông cao đóng vai trò then chốt trong các GPU AI. Công ty SK Hynix, “con át chủ bài” của SK Group, hiện là một trong những nhà cung cấp HBM lớn nhất thế giới và là đối tác quan trọng của Nvidia.
Theo ông Chey Tae-won, việc sản xuất HBM tiêu tốn lượng wafer cực lớn. Khi các nhà máy dồn tài nguyên để sản xuất loại bộ nhớ này, nguồn cung dành cho DRAM và NAND truyền thống – vốn phục vụ PC và laptop – bị thu hẹp đáng kể.
Ông cảnh báo: mức thiếu hụt wafer toàn cầu có thể vượt 20%, tạo ra áp lực lớn lên toàn bộ chuỗi cung ứng.
Hiệu ứng domino lan rộng toàn ngành
Sự thiếu hụt RAM không chỉ dừng lại ở linh kiện mà đang tạo ra hiệu ứng dây chuyền trên toàn bộ thị trường phần cứng.
Hãng sản xuất phần cứng MSI đã gọi năm 2026 là “năm thách thức nhất kể từ khi thành lập”. Nguyên nhân là do giá RAM tăng mạnh, chi phí sản xuất laptop và PC đội lên, khó duy trì các dòng sản phẩm phổ thông giá rẻ.
Đặc biệt, phân khúc laptop gaming tầm trung – vốn phụ thuộc nhiều vào RAM và GPU – đang chịu ảnh hưởng nặng nề. Khi giá linh kiện tăng, các hãng buộc phải: cắt giảm cấu hình, tăng giá bán hoặc giảm sản lượng.
Điều này khiến người dùng phổ thông ngày càng khó tiếp cận các sản phẩm có hiệu năng tốt với mức giá hợp lý.
Không chỉ AI, nhiều yếu tố khác cùng “đổ thêm dầu vào lửa”
Ngoài áp lực từ AI, chuỗi cung ứng bán dẫn còn đang chịu tác động từ nhiều yếu tố khác:
- Bất ổn địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông
- Chi phí năng lượng tăng cao, ảnh hưởng đến sản xuất chip
- Logistics và vận chuyển đắt đỏ hơn.
Tất cả những yếu tố này cộng hưởng, khiến giá RAM và các linh kiện liên quan tiếp tục leo thang.
Vì sao không thể giải quyết nhanh?
Vấn đề lớn nhất của ngành bán dẫn là thời gian xây dựng nhà máy. Một fab sản xuất wafer hiện đại có thể mất: từ 3 đến 5 năm để hoàn thành, hàng chục tỉ USD đầu tư cùng hệ sinh thái kỹ thuật cực kỳ phức tạp.
Điều đó có nghĩa là ngay cả khi các công ty bắt đầu mở rộng sản xuất ngay từ bây giờ, nguồn cung vẫn không thể cải thiện trong ngắn hạn.
Dù bức tranh hiện tại khá ảm đạm, ông Chey Tae-won cho biết SK Hynix đang xây dựng chiến lược dài hạn nhằm ổn định giá bộ nhớ. Một số kế hoạch có thể bao gồm mở rộng công suất sản xuất, tối ưu quy trình chế tạo, cân bằng lại sản lượng giữa HBM và DRAM truyền thống.
Tuy nhiên, những giải pháp này cần thời gian để phát huy hiệu quả.
Người dùng nên chuẩn bị gì?
Trong bối cảnh hiện tại, người dùng cá nhân và doanh nghiệp có thể cần thay đổi cách tiếp cận với việc nâng cấp thiết bị, không nên kỳ vọng giá RAM sẽ giảm trong ngắn hạn, cân nhắc nâng cấp sớm nếu đang có nhu cầu và tối ưu hệ thống hiện tại thay vì thay mới hoàn toàn.
Đặc biệt, với xu hướng giá linh kiện tăng, vòng đời sử dụng PC có thể sẽ kéo dài hơn so với trước đây.
Một bước ngoặt của ngành máy tính
Những gì đang diễn ra cho thấy ngành máy tính đang bước vào một giai đoạn chuyển đổi lớn, nơi AI trở thành trung tâm của mọi ưu tiên. Khi tài nguyên sản xuất bị dồn cho AI, các lĩnh vực truyền thống như PC và laptop buộc phải thích nghi.
Năm 2026 có thể chỉ là điểm khởi đầu của một chu kỳ mới – nơi giá linh kiện không còn giảm đều theo thời gian như trước, mà thay vào đó phụ thuộc mạnh vào nhu cầu từ các công nghệ đột phá như trí tuệ nhân tạo.
Với người dùng, điều này đồng nghĩa với một thực tế rõ ràng: thời kỳ “phần cứng giá rẻ” có thể đã chính thức khép lại.
