Sau thời gian dài hoàn tất các thủ tục pháp lý, dịch vụ internet vệ tinh Starlink của SpaceX đã chính thức được cấp phép hoạt động tại Việt Nam, mở ra khả năng tiếp cận một hình thức kết nối internet hoàn toàn mới.
Tuy nhiên, bên cạnh kỳ vọng về việc xóa “vùng lõm sóng”, câu hỏi lớn được nhiều người quan tâm hiện nay là chi phí sử dụng thực tế sẽ ở mức bao nhiêu và dịch vụ này phù hợp với ai.
Bước tiến quan trọng của hạ tầng internet Việt Nam
Việc Starlink được cấp phép đánh dấu lần đầu tiên một doanh nghiệp nước ngoài cung cấp dịch vụ internet vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) được chấp thuận triển khai tại Việt Nam. Đây là bước tiếp nối sau khi dịch vụ này được cho phép thí điểm từ năm 2025 và SpaceX hoàn tất việc thành lập pháp nhân trong nước để tiến tới cung cấp thương mại.
Internet vệ tinh Starlink hoạt động khác biệt so với hệ thống vệ tinh truyền thống. Thay vì sử dụng vệ tinh địa tĩnh cách Trái đất khoảng 36.000 km, Starlink vận hành mạng lưới vệ tinh ở quỹ đạo thấp, chỉ khoảng 550 km. Khoảng cách ngắn hơn giúp giảm đáng kể độ trễ và cải thiện tốc độ truyền dữ liệu, mang lại trải nghiệm gần với internet cáp quang hơn so với các dịch vụ vệ tinh trước đây.
Theo kế hoạch triển khai, hệ thống còn bao gồm các trạm mặt đất (gateway) đặt tại nhiều khu vực như Phú Thọ, Đà Nẵng và TP.HCM nhằm đảm bảo tín hiệu được xử lý trong nước, giúp tối ưu tốc độ truy cập và đáp ứng yêu cầu quản lý viễn thông.
Giới chuyên môn nhận định internet vệ tinh sẽ đóng vai trò bổ trợ cho hạ tầng viễn thông hiện hữu, đặc biệt ở vùng núi, hải đảo hoặc khu vực khó triển khai cáp quang.
Starlink mang lại lợi ích gì?
Lợi thế lớn nhất của Starlink là khả năng cung cấp internet ở những nơi hạ tầng mặt đất chưa thể vươn tới. Người dùng chỉ cần lắp đặt bộ thu tín hiệu vệ tinh tại nhà mà không phụ thuộc vào hệ thống cáp.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với:
- Khu vực vùng sâu, vùng xa hoặc địa hình phức tạp
- Tàu biển, hàng không hoặc hoạt động ngoài khơi
- Hệ thống dự phòng internet khi thiên tai làm gián đoạn hạ tầng truyền thống
Ngoài ra, internet vệ tinh còn được kỳ vọng thúc đẩy chuyển đổi số, hỗ trợ nông nghiệp công nghệ cao, giám sát môi trường và các hoạt động cứu hộ tại khu vực khó tiếp cận.
Tuy nhiên, Starlink không được xem là giải pháp thay thế hoàn toàn internet cáp quang trong đô thị, mà chủ yếu đóng vai trò bổ sung.
Chi phí sử dụng: rào cản lớn nhất
Bên cạnh sự quan tâm về công nghệ, chi phí sử dụng Starlink tại Việt Nam là yếu tố được chú ý nhiều nhất.
Để bắt đầu sử dụng, người dùng phải mua bộ thiết bị gồm chảo thu sóng vệ tinh, router Wi-Fi và phụ kiện lắp đặt. Tùy thị trường, bộ kit này có giá từ khoảng 349 USD đến 599 USD, tương đương khoảng 9–15 triệu đồng.
Ngoài chi phí thiết bị ban đầu, người dùng còn phải trả phí thuê bao hàng tháng. Dữ liệu tham khảo từ các thị trường đã triển khai cho thấy mức phí phổ biến khoảng 45–120 USD/tháng (khoảng 1–3 triệu đồng), tùy khu vực và gói dịch vụ.
Nếu tính tổng chi phí năm đầu, bao gồm thiết bị và cước thuê bao, người dùng có thể phải chi khoảng 1.000 USD, tương đương gần 25 triệu đồng — cao hơn đáng kể so với internet cáp quang truyền thống tại Việt Nam, vốn chỉ vài triệu đồng mỗi năm.
Chính vì vậy, Starlink nhiều khả năng không hướng đến đại đa số hộ gia đình tại thành phố, mà phù hợp hơn với các khu vực chưa có lựa chọn kết nối ổn định.
Khi nào người dùng Việt có thể sử dụng?
Dù đã được cấp phép tần số và hoàn tất nhiều bước pháp lý, Starlink hiện vẫn chưa công bố thời điểm chính thức mở bán dịch vụ rộng rãi tại Việt Nam.
Trong giai đoạn đầu, dịch vụ có thể được triển khai theo hình thức thí điểm có kiểm soát nhằm đánh giá hiệu quả vận hành, đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và quản lý trước khi mở rộng quy mô thương mại.
Triển vọng và thách thức phía trước
Sự xuất hiện của Starlink được xem là cột mốc mới đối với thị trường viễn thông Việt Nam khi lần đầu xuất hiện mô hình internet vệ tinh quỹ đạo thấp quy mô lớn. Công nghệ này có thể giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các khu vực, đồng thời tạo thêm động lực cạnh tranh và đổi mới trong ngành viễn thông.
Tuy nhiên, mức chi phí cao vẫn là rào cản lớn khiến Starlink khó phổ cập trong ngắn hạn. Trong tương lai, khi số lượng vệ tinh tăng lên và chi phí thiết bị giảm, dịch vụ này có thể trở nên dễ tiếp cận hơn.
Ở thời điểm hiện tại, Starlink không phải lựa chọn thay thế internet truyền thống, mà là một mảnh ghép mới trong hệ sinh thái kết nối — dành cho những nơi internet mặt đất vẫn còn là điều xa xỉ.
