Các chuyên gia cảnh báo cơn sốt AI đang khiến nguồn cung chip nhớ dành cho thiết bị điện tử khan hiếm kỷ lục, đẩy giá DRAM và NAND Flash lên cột mốc mới.
Thị trường linh kiện bán dẫn tiếp tục ghi nhận những biến động lớn khi giá bộ nhớ tăng vọt dưới tác động của làn sóng trí tuệ nhân tạo. Theo báo cáo mới nhất từ TrendForce, giá hợp đồng DRAM dự kiến sẽ tăng từ 58% đến 63% trong quý II/2026, trong khi NAND Flash có thể tăng mạnh hơn, lên tới 70-75%.
Đây là diễn biến nối tiếp đà tăng nóng từ đầu năm. Trong quý I/2026, giá DRAM đã tăng tới 90% so với cùng kỳ năm trước, đánh dấu một trong những giai đoạn biến động mạnh nhất của thị trường bộ nhớ trong nhiều năm trở lại đây. Dù tốc độ tăng của DRAM có phần chậm lại, NAND Flash lại đang trở thành tâm điểm mới khi vượt xa mức tăng của quý trước.
AI “hút cạn” nguồn cung chip nhớ DRAM
Nguyên nhân chính của đợt tăng giá được xác định là nhu cầu bùng nổ từ lĩnh vực AI. Các nhà sản xuất chip nhớ hiện đang ưu tiên gần như toàn bộ năng lực sản xuất cho các khách hàng lớn trong mảng trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây.
Phần lớn sản lượng NAND Flash đang được phân bổ cho các hệ thống lưu trữ doanh nghiệp, trong khi các tập đoàn công nghệ lớn liên tục ký kết hợp đồng dài hạn để đảm bảo nguồn cung. Điều này khiến thị trường linh kiện dành cho thiết bị tiêu dùng rơi vào tình trạng khan hiếm nghiêm trọng.
Trong bối cảnh đó, các nhà cung cấp cũng có xu hướng điều chỉnh chiến lược, tập trung vào những phân khúc có biên lợi nhuận cao hơn. Điều này khiến nguồn cung cho các hãng sản xuất máy tính và điện thoại bị thu hẹp đáng kể.
Người dùng cá nhân chịu tác động trực tiếp
Sự thiếu hụt nguồn cung DRAM đang đẩy chi phí linh kiện tăng cao, và người dùng cuối là đối tượng chịu ảnh hưởng rõ rệt nhất. Các nhà sản xuất thiết bị buộc phải mua bộ nhớ với giá cao hơn, thậm chí thông qua trung gian, khiến giá thành sản phẩm bị đội lên.
Đặc biệt, phân khúc thiết bị giá rẻ đang đối mặt với áp lực lớn. Các dòng bộ nhớ như eMMC và UFS, vốn được sử dụng phổ biến trên smartphone và laptop phổ thông, đang bị xếp vào nhóm ưu tiên thấp trong sản xuất do lợi nhuận không cao. Điều này dẫn đến nguy cơ thiếu hụt nguồn cung ở phân khúc đại chúng.
Trước áp lực chi phí, nhiều hãng công nghệ được cho là đang cân nhắc cắt giảm dung lượng RAM hoặc bộ nhớ lưu trữ trên các sản phẩm mới để giữ mức giá bán ổn định. Đây là giải pháp ngắn hạn nhưng có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm người dùng trong dài hạn.
Khủng hoảng có thể kéo dài đến cuối thập kỷ
Theo nhận định của TrendForce, tình trạng thiếu hụt chip nhớ DRAM sẽ không sớm kết thúc. Các nhà máy sản xuất mới cần thời gian dài để xây dựng và đi vào vận hành, với mốc dự kiến rơi vào giai đoạn 2027–2028.
Trong thời gian đó, nhu cầu từ AI vẫn được dự báo tiếp tục tăng mạnh, khiến áp lực lên chuỗi cung ứng chưa thể giảm nhiệt. Nếu không có sự điều chỉnh đáng kể về sản xuất hoặc công nghệ, thị trường bộ nhớ có thể tiếp tục duy trì mức giá cao trong nhiều năm tới.
Nguy cơ tác động toàn ngành công nghệ
Giới chuyên gia cảnh báo rằng đà tăng giá của DRAM và NAND Flash không chỉ ảnh hưởng đến người tiêu dùng mà còn có thể tác động đến toàn bộ chu kỳ phát triển của ngành công nghệ. Khi chi phí phần cứng tăng cao, các doanh nghiệp sẽ buộc phải điều chỉnh chiến lược sản phẩm, từ đó làm chậm quá trình đổi mới và phổ cập công nghệ.
Trong bối cảnh AI tiếp tục phát triển mạnh mẽ, bài toán cân bằng giữa nhu cầu doanh nghiệp và thị trường tiêu dùng đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nếu không có giải pháp dài hạn, “cơn sốt” bộ nhớ có thể trở thành rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành công nghiệp điện tử trong những năm tới.
