Sự cố đứt cáp quang biển AAE-1 làm giảm dung lượng kết nối quốc tế, internet trong nước vẫn ổn định
Tuyến cáp quang biển AAE-1 (Asia Africa Europe 1) vừa gặp sự cố tại phân đoạn đi qua khu vực Thái Lan, khiến khoảng 3.700 Gbps dung lượng kết nối quốc tế của Việt Nam tạm thời bị gián đoạn. Tuy nhiên, theo đánh giá từ cơ quan quản lý và các doanh nghiệp viễn thông, sự cố lần này không gây ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng truy cập internet của người dùng trong nước.
Dung lượng quốc tế giảm nhưng chưa gây áp lực lớn
Theo Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ), tổng dung lượng kết nối internet quốc tế của Việt Nam hiện đạt khoảng 45.000 Gbps. Vì vậy, phần dung lượng bị mất từ tuyến AAE-1 chỉ chiếm chưa tới 10% tổng năng lực kết nối.
Sự cố xảy ra đúng vào dịp Tết Nguyên đán — thời điểm lưu lượng truy cập thường tăng cao do nhu cầu liên lạc, giải trí và sử dụng các dịch vụ trực tuyến. Tuy vậy, nhờ hệ thống dự phòng được chuẩn bị từ trước, hoạt động thông tin liên lạc vẫn duy trì ổn định và không xuất hiện tình trạng nghẽn mạng diện rộng.
Các nhà mạng lớn cho biết ngay khi phát hiện sự cố, lưu lượng quốc tế đã được tự động điều hướng sang các tuyến cáp và kênh truyền dẫn thay thế. Việc phân tải nhanh chóng giúp hệ thống duy trì trạng thái hoạt động trong ngưỡng an toàn kỹ thuật.
Dữ liệu vận hành cho thấy sau sự cố, băng thông quốc tế còn lại của FPT Telecom đạt 5.290 Gbps, trong khi mức sử dụng cao nhất trong dịp Tết (ghi nhận ngày mùng 3) chỉ khoảng 2.467 Gbps, tương đương 46,6% công suất. Điều này đồng nghĩa hệ thống vẫn còn dư địa lớn để đáp ứng nhu cầu người dùng.
Tại MobiFone, mức tải kênh quốc tế tăng từ 56% lên 64,2% nhưng vẫn thấp hơn ngưỡng cảnh báo. Viettel và VNPT cũng khẳng định đã chuẩn bị nguồn dung lượng dự phòng đủ lớn, đảm bảo không xảy ra gián đoạn kết nối cục bộ.
Vì sao đứt cáp quang biển thường xuyên xảy ra?
Dù đóng vai trò quan trọng trong hạ tầng internet toàn cầu, cáp quang biển lại là hệ thống dễ gặp rủi ro. Các tuyến cáp được đặt dưới đáy đại dương hàng nghìn km và chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố như:
- Hoạt động đánh bắt thủy sản và neo tàu
- Địa chấn hoặc dịch chuyển địa tầng
- Điều kiện thời tiết khắc nghiệt
- Hao mòn tự nhiên theo thời gian.
Theo thống kê từ năm 2022 đến nay, hệ thống cáp quang biển kết nối Việt Nam đã ghi nhận gần 40 sự cố lớn nhỏ. Mỗi lần xảy ra sự cố đều đặt ra bài toán đảm bảo ổn định kết nối quốc tế cho hàng chục triệu người dùng.
Hiện Việt Nam kết nối internet ra thế giới chủ yếu thông qua 6 tuyến cáp quang biển gồm AAG, IA, AAE-1, APG cùng hai tuyến mới là ADC và SJC2. Việc bổ sung các tuyến mới trong những năm gần đây đã giúp giảm đáng kể tình trạng phụ thuộc vào một vài tuyến cáp như trước.
Chiến lược giảm phụ thuộc vào cáp quang biển
Trước thực tế sự cố cáp quang biển diễn ra thường xuyên, ngành viễn thông Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa hạ tầng kết nối quốc tế.
Một trong những bước tiến đáng chú ý là việc đưa vào vận hành tuyến cáp quang đất liền VSTN trong năm 2025 với dung lượng thiết kế lên tới 12 Tbps. Khác với cáp quang biển, tuyến đất liền cho phép các đơn vị trong nước kiểm soát toàn bộ quá trình vận hành, qua đó giảm đáng kể rủi ro gián đoạn.
Song song đó, các nhà mạng cũng tăng cường đầu tư hệ thống truyền dẫn dự phòng và nâng cấp năng lực điều phối lưu lượng theo thời gian thực. Nhờ vậy, khi một tuyến gặp sự cố, dữ liệu có thể được chuyển hướng gần như ngay lập tức sang tuyến khác mà người dùng khó nhận thấy sự thay đổi.
Hạ tầng internet ngày càng linh hoạt hơn
Sự cố trên tuyến cáp quang biển AAE-1 một lần nữa cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng hạ tầng internet đa lớp thay vì phụ thuộc vào một công nghệ duy nhất. Nhờ mở rộng dung lượng quốc tế, bổ sung tuyến cáp mới và phát triển các phương thức kết nối thay thế, mạng internet Việt Nam hiện có khả năng chống chịu tốt hơn so với giai đoạn trước.
Trong bối cảnh nhu cầu dữ liệu toàn cầu tiếp tục tăng mạnh, đặc biệt với các dịch vụ điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo và video trực tuyến, việc đầu tư vào hạ tầng kết nối bền vững được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo trải nghiệm ổn định cho người dùng.
Dù sự cố cáp quang biển vẫn khó tránh khỏi, hệ thống mạng ngày càng được thiết kế linh hoạt hơn, giúp những gián đoạn tương tự trong tương lai ít gây ảnh hưởng đến hoạt động trực tuyến hàng ngày.
