Trung Quốc đang cho thấy những bước tiến rõ rệt trong nỗ lực tự chủ công nghệ bán dẫn, đặc biệt trong lĩnh vực chip AI – trí tuệ nhân tạo.
Việc xây dựng các hệ thống huấn luyện trí tuệ nhân tạo sử dụng hoàn toàn chip AI nội địa không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn phản ánh chiến lược dài hạn nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Theo thông tin công bố cuối tháng 3, thành phố Thâm Quyến đã đưa vào vận hành một cụm máy tính AI quy mô lớn, sử dụng 10.000 chip Ascend 910C do Huawei phát triển. Hệ thống này đạt năng lực tính toán khoảng 11.000 petaflop, tương đương hàng triệu tỷ phép tính mỗi giây.
Khi kết hợp với cụm 3.000 petaflop đã hoạt động trước đó, tổng năng lực tính toán của trung tâm này đạt 14.000 petaflop. Đây là một con số đáng chú ý, cho thấy quy mô đầu tư mạnh mẽ của Trung Quốc vào hạ tầng AI. Hiện đã có gần 50 tổ chức đăng ký sử dụng, với tỷ lệ đặt chỗ lên tới 92%, phản ánh nhu cầu rất lớn đối với năng lực tính toán trong nước.
Hiệu năng chưa bằng nhưng đang thu hẹp khoảng cách
Dù đạt được bước tiến đáng kể, chip AI nội địa của Trung Quốc vẫn còn khoảng cách nhất định so với các sản phẩm hàng đầu thế giới. Theo nghiên cứu từ DeepSeek, hiệu năng của Ascend 910C hiện vào khoảng 60% so với Nvidia H100 – dòng GPU đang dẫn đầu thị trường.
Tuy nhiên, điều đáng chú ý không nằm ở việc vượt qua ngay lập tức, mà ở khả năng xây dựng hệ sinh thái độc lập. Chip Ascend được thiết kế bởi Huawei và sản xuất bởi SMIC, cho thấy chuỗi cung ứng nội địa đang dần hoàn thiện.
Không dừng lại ở đó, Huawei đã tiếp tục phát triển thế hệ chip mới mang tên Ascend 950PR. Theo các nguồn tin, nhiều tập đoàn công nghệ lớn như ByteDance và Alibaba đã lên kế hoạch đặt hàng với số lượng lớn. Trong năm nay, Huawei dự kiến xuất xưởng hàng trăm nghìn chip AI, cho thấy quy mô sản xuất đang được mở rộng nhanh chóng.
Thị trường chip AI nội địa tăng trưởng mạnh
Theo báo cáo từ IDC, các nhà sản xuất chip AI và GPU nội địa Trung Quốc đã chiếm gần 41% thị trường máy chủ AI trong nước vào năm 2025. Đây là con số đáng chú ý trong bối cảnh các công ty như Nvidia và AMD vẫn đang chiếm ưu thế toàn cầu.
Cụ thể, Nvidia vẫn dẫn đầu với khoảng 55% thị phần tại Trung Quốc, tương đương 2,2 triệu chip xuất xưởng trong năm 2025. AMD đứng ở mức khiêm tốn hơn với khoảng 4%. Phần còn lại thuộc về các công ty nội địa, trong đó Huawei dẫn đầu với hơn 800.000 chip AI.
Các doanh nghiệp khác như T-Head (thuộc Alibaba), Kunlunxin và Cambricon của Baidu cũng đang mở rộng sản xuất, góp phần hình thành một hệ sinh thái chip AI đa dạng trong nước.
Chiến lược giảm phụ thuộc công nghệ nước ngoài
Động lực chính thúc đẩy sự phát triển này đến từ chính sách giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Trong bối cảnh căng thẳng công nghệ toàn cầu, Trung Quốc đang đẩy mạnh việc sử dụng giải pháp nội địa trong cả khu vực nhà nước lẫn doanh nghiệp.
Một số nguồn tin cho biết các công ty công nghệ Trung Quốc đã được khuyến nghị hạn chế đặt hàng các dòng chip AI nước ngoài như H200 của Nvidia, thay vào đó ưu tiên sử dụng sản phẩm nội địa. Điều này tạo ra lực cầu lớn cho các nhà sản xuất trong nước và thúc đẩy quá trình phát triển nhanh hơn.
Song song đó, Trung Quốc cũng đặt mục tiêu nâng tổng năng lực tính toán AI lên mức rất cao. Riêng Thâm Quyến hướng tới mốc 80.000 petaflop trong năm nay, trong khi tổng năng lực tính toán toàn quốc đã đạt gần 1 triệu petaflop, chiếm khoảng 21% toàn cầu.
Cuộc cạnh tranh toàn cầu bắt đầu thay đổi
Dù chưa thể vượt qua các đối thủ như Nvidia trong ngắn hạn, nhưng sự trỗi dậy của chip AI nội địa Trung Quốc đang tạo ra những thay đổi đáng kể trong cán cân thị trường.
Giới phân tích cho rằng nếu duy trì tốc độ phát triển hiện tại, các công ty Trung Quốc có thể dần thu hẹp khoảng cách về công nghệ, đồng thời giành thêm thị phần trong nước và khu vực. Điều này có thể khiến vị thế của các hãng phương Tây bị lung lay trong những năm tới.
Trong bối cảnh AI trở thành lĩnh vực cạnh tranh cốt lõi, việc làm chủ phần cứng không chỉ là lợi thế công nghệ, mà còn là yếu tố chiến lược quyết định vị thế quốc gia trong kỷ nguyên số.
